Bìa cứng mở gáy hợp với giấy trao trên sân khấu và giấy có giá trị lâu dài; phong bì giấy dày khổ lớn hợp với giấy phát đại trà và giấy gửi tay; khung có kính hợp với giấy sẽ được treo ngay như giấy đại lý, giấy đối tác; ống cuộn chỉ nên dùng khi phải mang đi xa và giấy đủ mỏng để cuộn không gãy.
Bìa và khung là thứ người nhận cầm trên tay trước cả khi đọc dòng tên của mình, và cũng là thứ quyết định tờ giấy còn phẳng phiu sau một chặng đường về nhà bằng xe máy giữa trời mưa. Chọn đúng loại không cần cầu kỳ, chỉ cần trả lời ba câu: trao ở đâu, người nhận mang về bằng cách nào, giấy sẽ được cất hay treo.
Các loại bìa và khung thường gặp
Bảng dưới gom những lựa chọn phổ biến khi làm giấy chứng nhận khổ A4. Chất liệu, kiểu dáng mỗi nơi bán mỗi khác, cứ chọn theo công dụng.
| Loại | Hợp với | Điểm cần xem |
|---|---|---|
| Bìa cứng mở gáy, bọc giả da hoặc giấy mỹ thuật | Trao trên sân khấu, hoàn thành khoá học dài, đạt giải | Kiểu giữ giấy: kẹp góc, khe cài hay băng chun; khổ khớp với giấy |
| Bìa giấy dày gấp đôi | Số lượng lớn, lớp học, câu lạc bộ | Độ cứng đủ để giấy không oằn khi cầm một tay |
| Phong bì giấy dày khổ lớn hơn A4 | Phát cuối buổi, gửi tay, gửi bưu điện | Không phải gập giấy; có miệng dán chắc |
| Túi nhựa trong có khoá kéo | Giấy phát ngoài trời, mùa mưa | Nhựa không dính vào mực; chọn loại dày, không mùi |
| Ống cuộn | Mang đi xa, giấy mỏng | Giấy dày cuộn lâu sẽ cong vĩnh viễn, mép dễ gãy |
| Khung gỗ hoặc kim loại có kính | Giấy đại lý, đối tác, giấy treo quầy, quà tặng ông bà | Kính hoặc mica, có chân dựng hay móc treo, cách tháo lắp |
Cùng một đợt trao không nhất thiết dùng một loại cho tất cả. Ban tổ chức có thể dùng bìa cứng cho các giải chính trao trên sân khấu, còn giấy tham gia cho mọi người thì đựng phong bì, miễn là trong cùng một nhóm người nhận thì giống nhau.
Chọn theo cách trao
Trao trên sân khấu, có chụp ảnh. Bìa cứng mở gáy là lựa chọn quen thuộc vì người nhận mở bìa ra hướng về phía máy ảnh là thấy ngay giấy bên trong. Để khoảnh khắc này suôn sẻ, giấy phải được gài sẵn vào bìa, mặt chữ đúng chiều khi bìa mở. Bìa màu sẫm, mặt mờ chụp dưới đèn sân khấu ít loá hơn bìa bóng. Tránh bìa có chữ in nổi to trùng với chữ trên giấy làm ảnh rối.
Phát cuối buổi, xếp hàng nhận. Phong bì hoặc bìa giấy gấp đôi gọn hơn, xếp chồng được, người phát cầm một xấp dễ tìm tên. Mặt ngoài phong bì có thể ghi tên người nhận bằng bút chì mờ hoặc dán nhãn nhỏ bóc được, để giao nhanh mà không phải mở từng cái.
Trao tận nơi làm việc, cửa hàng. Giấy đại lý, giấy đối tác thường được treo ngay. Trao luôn trong khung là cách chu đáo, người nhận không phải đi mua khung, lại treo đúng kiểu đơn vị muốn hiện diện ở quầy hàng.
Gửi cho người vắng mặt. Phong bì cứng hoặc bìa giấy đặt trong phong bì to hơn, có miếng bìa kẹp. Không dùng khung kính để gửi đi xa vì dễ vỡ.
Chọn theo người nhận
Trẻ em nhận giấy khoá bơi, khoá kỹ năng thường cầm giấy chạy khắp nơi, gập đôi nhét vào cặp. Bìa giấy cứng màu tươi, có thể kèm một túi nhựa trong, giúp tờ giấy về tới nhà còn nguyên vẹn để bố mẹ treo lên tường. Không cần bìa nặng, cồng kềnh, các bé khó cầm. Với người cao tuổi nhận giấy của lớp dưỡng sinh hay câu lạc bộ, bìa nhẹ, mở dễ, không kẹp góc quá chặt làm khó lấy giấy ra.
Người đi làm nhận giấy hoàn thành đào tạo thường cất vào hồ sơ, quét bản điện tử, ít khi treo. Bìa mỏng gọn hoặc phong bì cứng phù hợp hơn bìa to. Ngược lại, đối tác, đại lý, nhà tài trợ nhận giấy ghi nhận thường có chỗ trưng bày, khung có chân dựng hoặc móc treo sẽ được dùng ngay. Nhà tài trợ là doanh nghiệp đôi khi có quy định riêng về đồ trưng bày ở sảnh, nên khung đơn giản, màu trung tính dễ được chấp nhận hơn khung cầu kỳ.
Với tình nguyện viên trẻ, nhiều bạn chỉ cần bản điện tử để đính kèm hồ sơ học bổng, xin việc. Hỏi trước trong biểu mẫu đăng ký xem ai muốn nhận bản giấy, ai chỉ cần bản điện tử, sẽ đỡ được một phần bìa đựng không ai dùng.
Khớp khổ giấy với bìa và khung
Chuyện tưởng nhỏ mà hỏng việc nhiều nhất là giấy không vừa bìa. Trước khi đặt mua cả lô, kiểm:
- Khổ giấy đã xén thực tế, đo bằng thước, không tin vào con số ghi trên tệp, vì giấy xén ở tiệm có thể chênh vài mi-li-mét.
- Kiểu giữ giấy của bìa: kẹp góc cần giấy đủ cứng để không cong khi gài; khe cài hai bên cần khổ khớp sát; băng chun dễ hằn vết lên giấy mỏng.
- Chiều mở của bìa so với chiều giấy: giấy khổ ngang nên dùng bìa mở theo cạnh dài, không xoay giấy nằm dọc trong bìa.
- Vùng ký tay và con dấu không bị kẹp góc che mất.
- Khung kính có khoảng lọt lòng đúng khổ giấy, hoặc có viền lót bên trong nếu giấy nhỏ hơn khung.
- Phong bì rộng hơn giấy ít nhất vài phân mỗi chiều để cho vào lấy ra không bị quăn mép.
Mua mẫu một bìa, một khung, gài thử đúng tờ giấy thật rồi mới đặt số lượng lớn. Bìa đặt in logo theo yêu cầu càng cần bước này, vì đã in rồi thì không đổi được.
Khung treo: kính, mica và chống phai màu
Khung kính cho mặt phẳng trong, sang, nhưng nặng và vỡ được, không hợp để gửi đi hay trao cho trẻ nhỏ. Khung mica nhẹ, an toàn hơn, nhưng dễ trầy khi lau, lâu ngày có thể ngả màu. Với giấy treo ở quầy hàng, sảnh có nắng chiếu, mực in và giấy đều phai dần theo năm tháng; một số loại kính hoặc mica có lớp hạn chế tia cực tím, giúp giấy giữ màu lâu hơn. Khi mua, hỏi người bán loại khung có tính năng này không, và đừng kỳ vọng nó thay được việc treo xa cửa sổ.
Mặt sau khung nên là tấm lót cứng, phẳng, giấy được ép nhẹ giữa kính và tấm lót. Giấy chạm sát kính trong môi trường ẩm có thể dính vào kính, khi tháo ra bị bong mực; khung có viền lót giấy giữa kính và tờ giấy chứng nhận tạo khoảng hở nhỏ, tránh được chuyện này. Với giấy có ép kim hoặc dập nổi, khoảng hở này càng cần, vì ép sát làm xẹp khối nổi và mài mòn lớp nhũ.
Khi trao giấy kèm khung, nên lắp sẵn giấy vào khung tại văn phòng thay vì đưa riêng hai thứ cho người nhận tự lắp. Lắp tại chỗ thì kiểm được giấy nằm ngay ngắn, không có bụi kẹt giữa kính và giấy, mặt sau khung đã đóng chắc. Khung lắp xong được bọc một lớp giấy mỏng hoặc túi xốp, đặt vào hộp, để kính không trầy và góc không sứt khi chuyển đi.
Gài giấy vào bìa trước ngày trao
Khâu gài giấy vào bìa nên làm xong ít nhất một buổi trước ngày trao, ở nơi bàn rộng, khô ráo, không vội. Trình tự gọn:
- Rửa tay sạch, lau khô; giấy mặt mờ và giấy màu sẫm rất dễ in dấu vân tay, nhất là khi trời nóng.
- Xếp giấy đã ký, đã đóng dấu theo đúng thứ tự trao, kiểm dấu đã khô hẳn bằng cách chạm nhẹ vào mép dấu.
- Mở bìa, đặt giấy vào đúng chiều để khi bìa mở ra hướng về người xem thì chữ không bị lộn ngược.
- Gài bốn góc hoặc khe cài nhẹ tay, không bẻ cong giấy dày; nếu khó gài thì bìa đang chật, dừng lại kiểm khổ.
- Mở thử từng bìa sau khi gài để chắc giấy không trượt ra khỏi kẹp.
- Xếp các bìa đứng trong thùng giấy hoặc nằm phẳng thành chồng thấp, không chồng quá cao làm bìa dưới cùng hằn vết.
- Đậy kín thùng, để nơi khô, xa cửa sổ, đặc biệt khi trời nồm hoặc mùa mưa.
Nếu ngày trao ở ngoài trời hoặc địa điểm xa, mang theo một phong bì dự phòng vài cái bìa trống và vài tờ giấy trắng đúng loại, để xử lý ngay khi có bìa bị hỏng trong lúc vận chuyển.
Những lựa chọn hay gây phiền
Bìa quá nặng, quá dày cho một tờ giấy tham dự làm người nhận khó mang về, nhất là khi họ đi xe máy hoặc còn cầm thêm quà, hoa. Bìa có in to năm và tên sự kiện thì đợt sau không dùng lại được phần dư. Bìa bóng loáng trông đẹp khi cầm trên tay nhưng lên ảnh sân khấu thì loá đèn. Ống cuộn cho giấy dày làm tờ giấy cong vĩnh viễn, người nhận muốn đóng khung phải ép phẳng cả tuần.
Một phiền phức khác ít được nghĩ tới là bìa trùng màu, trùng kiểu nhưng giấy bên trong khác loại: giấy đạt giải và giấy tham gia cùng đựng trong bìa giống hệt nhau, người phát dễ đưa nhầm. Nếu dùng chung một loại bìa, nên có dấu hiệu nhỏ phân biệt ở mặt ngoài như một miếng dán màu ở gáy, hoặc kẹp tờ ghi chú bóc được ghi tên, để người đứng phát không phải mở từng bìa ra kiểm.
Câu hỏi thường gặp
Giấy chứng nhận nên đựng bìa cứng hay phong bì?
Trao trên sân khấu, có chụp ảnh, giấy giá trị lâu dài thì bìa cứng mở gáy hợp hơn. Phát cuối buổi, số lượng lớn, gửi tay hay gửi bưu điện thì phong bì giấy dày khổ lớn gọn và đỡ cồng kềnh hơn.
Có nên đựng giấy chứng nhận trong ống cuộn không?
Chỉ nên dùng khi phải mang đi xa và giấy đủ mỏng. Giấy dày cuộn lâu sẽ cong vĩnh viễn, mép dễ gãy, người nhận muốn đóng khung phải ép phẳng rất lâu. Phong bì cứng khổ lớn thường là lựa chọn an toàn hơn.
Khung kính hay khung mica tốt hơn cho giấy chứng nhận?
Khung kính trong và sang nhưng nặng, dễ vỡ. Khung mica nhẹ, an toàn khi trao cho trẻ hoặc gửi đi, nhưng dễ trầy và có thể ngả màu. Treo nơi nắng chiếu thì nên tìm loại hạn chế tia cực tím và treo xa cửa sổ.
Làm sao để giấy chứng nhận không bị dính vào kính khung?
Dùng khung có viền lót giữa kính và tờ giấy để tạo khoảng hở nhỏ, nhất là ở nơi ẩm. Giấy có ép kim hoặc dập nổi càng cần khoảng hở này để không xẹp khối nổi và không trầy lớp nhũ.
Bìa đựng giấy chứng nhận có nên in năm và tên sự kiện?
Không nên nếu muốn dùng lại phần bìa dư cho các đợt sau. In logo và tên đơn vị là đủ, phần năm và tên sự kiện để trên tờ giấy bên trong.
Làm sao để không đưa nhầm giấy khi các bìa giống nhau?
Đánh dấu nhỏ ở mặt ngoài như miếng dán màu ở gáy theo loại giấy, hoặc kẹp tờ ghi chú bóc được có tên người nhận. Người phát nhìn dấu là biết bìa nào của ai mà không phải mở từng bìa.