Giấy chứng nhận đẹp thường chỉ dùng một màu chính lấy từ nhận diện của đơn vị, thêm một màu nhấn nhỏ, còn lại là màu chữ tối và nền sáng. Màu chính đặt ở viền, dải trang trí hoặc tên người nhận; nền giữ sáng để chữ dễ đọc và in đỡ tốn mực. Khi bản in ra khác màn hình, nguyên nhân thường nằm ở chỗ màn hình phát sáng còn giấy phản chiếu ánh sáng, màu trên máy được pha theo hệ màu khác với mực in.
Bài này đi qua cách lấy đúng màu nhận diện, cách phối với màu nhấn, những sai lầm làm chữ khó đọc, lý do bản in lệch màu và các bước in thử để màu ra gần với ý muốn nhất.
Lấy đúng màu nhận diện trước khi bắt đầu
Nhiều đơn vị có sổ tay nhận diện ghi rõ mã màu chính và màu phụ. Nếu có, hãy dùng đúng mã đó thay vì dùng công cụ hút màu từ một tấm ảnh logo, vì ảnh đã qua nén thường làm màu lệch đi một chút. Một màu xanh hơi lệch so với logo đặt ngay trên cùng tờ giấy sẽ lộ ra rất rõ.
Mã màu thường có hai dạng. Dạng dùng cho màn hình là hệ màu ánh sáng đỏ, lục, lam, hay viết dưới dạng mã sáu ký tự bắt đầu bằng dấu thăng. Dạng dùng cho in ấn là hệ màu bốn mực lục lam, hồng sẫm, vàng, đen. Sổ tay nhận diện chuẩn chỉnh sẽ có cả hai. Khi thiết kế để in, nên dùng mã cho in nếu phần mềm cho phép; khi thiết kế bản điện tử, dùng mã cho màn hình.
Nếu đơn vị chưa có sổ tay nhận diện, hãy chọn màu từ tệp logo gốc dạng vector nếu có, ghi lại mã màu, và từ đó dùng thống nhất cho mọi giấy tờ. Việc nhỏ này giúp giấy chứng nhận, thư cảm ơn, phong bì trông như cùng một bộ.
Với câu lạc bộ, nhóm nhỏ chưa có logo, đơn giản nhất là chọn một màu đặc trưng và gắn bó với nó qua các năm. Sau vài mùa, người nhận nhìn màu là nhận ra giấy của nhóm mình.
Phối màu: một màu chính, một màu nhấn, phần còn lại trung tính
Màu chính. Là màu nhận diện, dùng cho viền, dải trang trí, đường kẻ hoặc tiêu đề. Màu chính chiếm diện tích vừa phải, không phủ kín nền.
Màu nhấn. Một màu thứ hai dùng rất ít, cho những điểm cần chú ý như tên người nhận, một ngôi sao nhỏ, một đường kẻ mảnh. Màu vàng ánh kim hay màu đồng hay được chọn vì gợi cảm giác trang trọng, nhưng màu nhấn có thể là bất kỳ màu nào hợp với màu chính.
Màu chữ. Chữ chính nên là màu tối gần đen hoặc xám đậm, hoặc phiên bản rất đậm của màu chính. Chữ đen tuyền trên nền trắng tinh đôi khi trông hơi cứng; xám than hoặc xanh đen mềm hơn mà vẫn rõ.
Màu nền. Trắng, ngà hoặc kem nhạt. Nền đậm toàn tờ trông ấn tượng trên màn hình nhưng in ra tốn mực, dễ loang, giấy dễ cong và chữ trắng trên nền đậm in trên máy văn phòng thường bị nhoè mép.
Kiểm tra cân bằng. Một quy tắc dễ nhớ là phần lớn diện tích để nền trung tính, phần vừa phải là màu chính, phần nhỏ nhất là màu nhấn. Khi màu nhấn chiếm nhiều chỗ bằng màu chính, tờ giấy mất điểm tựa.
Độ tương phản: chữ phải đọc được khi in và khi chụp ảnh
Lỗi màu phổ biến nhất trên giấy chứng nhận là chữ màu nhạt trên nền nhạt: tên người nhận màu vàng kim trên nền kem, câu chính màu xám nhạt trên nền ngà. Trên màn hình sáng có thể vẫn đọc được, nhưng in ra trên giấy, dưới ánh đèn hội trường hoặc khi người nhận chụp lại bằng điện thoại, chữ gần như biến mất.
Cách kiểm đơn giản: chuyển bản thiết kế sang thang xám, xem chữ có còn tách rõ khỏi nền không. Nếu tên người nhận và nền chuyển thành hai sắc xám gần nhau, cần làm đậm chữ hoặc làm nhạt nền. Cách này cũng cho biết tờ giấy có ổn không khi ai đó in bằng máy in đen trắng, điều thường xảy ra với bản điện tử người nhận tự in lại.
Màu vàng kim cần lưu ý riêng. Trên màn hình, màu vàng có ánh sáng trông lấp lánh, nhưng mực in thường không có ánh kim, nên in ra thành màu vàng đục hoặc nâu vàng, kém tương phản. Nếu muốn ánh kim thật, phải dùng kỹ thuật in nhũ hoặc ép kim ở nơi in chuyên nghiệp. Nếu in văn phòng, nên chọn tông vàng đậm ngả nâu để còn đọc được, và chỉ dùng cho viền hoặc chi tiết trang trí, không dùng cho chữ quan trọng.
Người nhận có thể là người lớn tuổi hoặc thị lực kém. Chữ đủ tương phản không chỉ đẹp hơn mà còn là sự tôn trọng với người cầm tờ giấy.
Vì sao bản in lệch màu so với màn hình
Màn hình tạo màu bằng cách phát ánh sáng, nên màu tươi và sáng hơn. Giấy chỉ phản chiếu ánh sáng chiếu vào, và mực in pha từ bốn màu cơ bản không tái tạo được hết những màu rất tươi của màn hình. Kết quả hay gặp là xanh lá tươi in ra thành xanh đục, xanh dương sáng thành xanh tím, cam rực thành cam nâu.
Màn hình của mỗi người cũng khác nhau. Một màu trông vừa vặn trên máy của người thiết kế có thể hơi xanh trên máy của sếp duyệt mẫu, và khác hẳn khi in. Vì vậy đừng duyệt màu chỉ bằng màn hình; luôn duyệt trên bản in thử.
Giấy cũng làm lệch màu. Giấy ngà, giấy kem có sẵn tông vàng, nên màu xanh in lên sẽ ngả sang xanh lục, màu trắng trong thiết kế sẽ thành màu của giấy. Giấy có vân hoặc giấy mỹ thuật thấm mực khác giấy văn phòng trơn, màu có thể nhạt hoặc loang hơn.
Cuối cùng là máy in. Máy in phun và máy in laser cho màu khác nhau, máy sắp hết một màu mực sẽ làm lệch cả tờ. Với đợt in lớn, nên in thử trên đúng máy và đúng loại giấy sẽ dùng, không in thử trên giấy thường rồi in thật trên giấy mỹ thuật.
Các bước để màu in ra gần ý muốn nhất
Không có cách nào làm bản in giống hệt màn hình, nhưng các bước sau giúp thu hẹp khoảng cách và tránh bất ngờ khi đã in xong cả trăm tờ.
- Lấy đúng mã màu từ sổ tay nhận diện hoặc tệp logo gốc, ghi lại cả mã cho in và mã cho màn hình nếu có.
- Nếu đặt in chuyên nghiệp, thiết kế theo hệ màu in và hỏi nơi in họ cần tệp theo chuẩn nào.
- Tránh các màu quá tươi mà mực in khó đạt, nhất là xanh lá chói, cam chói, tím sáng.
- In thử một tờ trên đúng loại giấy và đúng máy in, đặt dưới ánh sáng tự nhiên và dưới ánh đèn nơi trao giấy.
- Đặt bản in thử cạnh logo đã in trên các ấn phẩm khác của đơn vị như danh thiếp, phong bì để so màu.
- Chỉnh màu trên tệp theo bản in thử, thường là tăng độ đậm một chút, rồi in thử lại.
- Kiểm bản thang xám: chữ vẫn rõ khi in đen trắng.
- Lưu lại tờ in thử đạt yêu cầu làm mẫu đối chiếu cho các đợt in sau.
Khi giao cho tiệm in, đưa kèm tờ in thử đạt yêu cầu và nói rõ muốn màu gần với tờ đó. Nơi in có kinh nghiệm sẽ chỉnh máy theo mẫu thực tế thay vì theo màn hình của họ.
Một vài cách phối màu an toàn cho giấy chứng nhận
Các phối màu dưới đây dùng được cho nhiều loại đơn vị. Có thể thay màu chính bằng màu nhận diện của đơn vị mình, giữ cách phân bố diện tích.
| Phối màu | Cảm giác | Hợp với | Lưu ý khi in |
|---|---|---|---|
| Xanh đen, nhấn vàng đồng, nền ngà | Trang trọng, cổ điển | Trung tâm đào tạo, hội thảo chuyên ngành | Vàng đồng nên đậm, tránh vàng nhạt |
| Đỏ đô, nhấn vàng, nền kem | Ấm, trang trọng | Lễ kỷ niệm, chứng nhận thành viên lâu năm | Đỏ đô in máy văn phòng dễ ngả nâu |
| Xanh lục đậm, nhấn xám bạc, nền trắng | Điềm tĩnh, tin cậy | Tình nguyện, môi trường, sức khoẻ cộng đồng | Xám bạc in thường ra xám, nên làm viền mảnh |
| Xanh dương, nhấn cam, nền trắng | Trẻ, năng động | Khoá kỹ năng, câu lạc bộ, giải chạy | Cam dùng rất ít, chỉ điểm nhấn |
| Đen, nhấn một màu nhận diện, nền trắng | Hiện đại, tối giản | Doanh nghiệp, workshop | Rất ít lệch màu, dễ in đồng bộ |
Màu cho bản điện tử và màu khi đóng khung
Ngày càng nhiều giấy chứng nhận được gửi dưới dạng tệp PDF hoặc ảnh qua thư điện tử, rồi người nhận đăng lên trang cá nhân hoặc hồ sơ nghề nghiệp. Bản điện tử được xem trên màn hình nên màu sẽ tươi hơn bản in. Nếu đơn vị cấp cả bản in lẫn bản điện tử, có thể giữ hai tệp: một tệp màu theo hệ màu in để gửi tiệm, một tệp màu theo hệ màu màn hình để gửi người nhận, cùng bố cục, cùng chữ.
Trên điện thoại, nhiều người bật chế độ nền tối hoặc giảm ánh sáng xanh vào buổi tối. Một tờ giấy có viền mảnh màu nhạt có thể gần như biến mất trong điều kiện đó. Viền và tên người nhận nên đủ đậm để vẫn nhìn ra khi màn hình tối đi.
Khi người nhận đóng khung, màu của nẹp khung và tấm lót phía sau cũng ảnh hưởng tới cảm giác chung. Khung gỗ nâu hợp với giấy tông ấm như đỏ đô, vàng đồng; khung đen hoặc bạc hợp với giấy xanh đen, xám, trắng. Nếu đơn vị tặng kèm khung, nên chọn khung sau khi đã chốt màu giấy chứ không chọn trước.
Một chi tiết nhỏ là ánh đèn ở nơi treo. Đèn vàng trong phòng khách làm giấy trắng ngả vàng, đèn trắng ở văn phòng làm giấy ngà trông hơi xám. Không cần chỉnh màu theo từng nơi treo, nhưng nên tránh những màu chỉ đẹp dưới một loại ánh sáng.
Câu hỏi thường gặp
Giấy chứng nhận nên dùng bao nhiêu màu?
Thường chỉ nên có một màu chính lấy từ nhận diện, một màu nhấn dùng rất ít, cộng màu chữ tối và nền sáng. Nhiều màu hơn dễ làm tờ giấy rối và khó in đồng bộ giữa các đợt, nhất là khi in trên các máy khác nhau.
Tại sao màu xanh trên màn hình in ra lại bị đục?
Màn hình phát sáng nên hiển thị được màu rất tươi, còn mực in phản chiếu ánh sáng và không tái tạo được hết các màu đó. Giấy có tông vàng và máy in sắp hết mực cũng làm lệch màu. Cách xử lý là in thử trên đúng giấy, đúng máy rồi chỉnh màu theo bản in.
Có in được màu vàng kim lấp lánh bằng máy in văn phòng không?
Máy in văn phòng thông thường không in được ánh kim. Màu vàng trên màn hình in ra thường thành vàng đục hoặc nâu vàng. Muốn có ánh kim thật cần in nhũ hoặc ép kim ở nơi in chuyên nghiệp; nếu in văn phòng nên chọn tông vàng đậm và chỉ dùng cho viền.
Nền giấy chứng nhận màu đậm có nên không?
Nền đậm trông ấn tượng trên màn hình nhưng in ra tốn mực, giấy dễ cong, mực dễ loang và chữ trắng trên nền đậm thường nhoè mép khi in máy văn phòng. Nên giữ nền trắng, ngà hoặc kem nhạt, đưa màu đậm vào viền hoặc dải trang trí.
Làm sao kiểm chữ có đủ rõ trên nền màu?
Chuyển bản thiết kế sang thang xám và xem chữ còn tách rõ khỏi nền không. Nếu chữ và nền thành hai sắc xám gần nhau thì cần làm đậm chữ hoặc làm nhạt nền. Cách này cũng cho biết tờ giấy có đọc được khi người nhận tự in lại bằng máy đen trắng.
Đơn vị chưa có màu nhận diện thì chọn màu thế nào?
Chọn một màu chính trầm, dễ in như xanh đen, xanh lục đậm hoặc đỏ đô, kèm một màu nhấn nhỏ. Ghi lại mã màu và dùng thống nhất cho mọi giấy tờ của đơn vị qua các năm, để người nhận nhìn màu là nhận ra giấy của mình.