Thư cảm ơn tình nguyện viên nên gửi trong vòng một tuần sau chương trình, gồm một thư chung kể lại kết quả cả đoàn đã làm được và, nếu sức Ban tổ chức cho phép, một hai câu riêng cho từng người theo đúng vai trò họ đã đảm nhận. Tối ngày kết thúc, một tin nhắn ngắn trong nhóm chung là đủ để mọi người biết mình đã về đến nhà an toàn và công sức của mình được thấy.
Tình nguyện viên không nhận thù lao, nên lời cảm ơn gần như là thứ duy nhất họ mang về ngoài trải nghiệm. Bài này hướng dẫn người điều phối một nhóm thiện nguyện, một đội công tác xã hội hay một câu lạc bộ sinh viên: chọn lúc gửi, viết thư chung và thư riêng, câu ghi nhận theo từng vai trò, thư mẫu, kênh gửi, cách giữ phẩm giá cho người được giúp khi đính kèm ảnh, và các lỗi nên tránh.
Ba lần cảm ơn trong một chương trình
Lần thứ nhất là ngay tối hôm kết thúc. Một tin nhắn trong nhóm chung: cảm ơn mọi người, báo đoàn đã về đủ, nhắc ai còn giữ đồ của chương trình thì gửi lại. Không cần dài, chỉ cần có. Tình nguyện viên thường mệt rã sau một ngày làm việc, lời cảm ơn ngay lúc ấy giúp họ đi ngủ với cảm giác việc mình làm có ý nghĩa.
Lần thứ hai là thư chính, gửi trong vòng ba đến bảy ngày. Lúc này Ban tổ chức đã tổng hợp xong số liệu, đã chọn ảnh, đã biết ai làm gì. Thư chính gửi qua email hoặc in ra nếu có buổi gặp mặt tổng kết. Đây là bức thư nhiều người giữ lại, có khi đưa vào hồ sơ xin học bổng hay xin việc, nên cần ghi đúng tên chương trình, thời gian, địa điểm và vai trò.
Lần thứ ba, tuỳ chương trình, là lúc báo lại tác động sau một thời gian. Ví dụ ba tháng sau đợt xây phòng học, Ban tổ chức gửi một tin ngắn kèm ảnh các em đã học trong phòng mới. Lần cảm ơn này ít nơi làm, nhưng là thứ khiến tình nguyện viên quay lại đợt sau.
Thư chung hay thư riêng cho từng người
Đoàn dưới ba mươi người: nên có câu riêng. Dùng thư chung làm khung, mỗi người thêm một hai câu nói về việc cụ thể họ đã làm. Trưởng nhóm từng mảng ghi lại cho người điều phối, mất chừng một buổi tối là xong.
Đoàn đông hàng trăm người: thư chung kèm lời riêng cho trưởng nhóm. Thư chung kể lại kết quả cả đoàn; trưởng các nhóm nhỏ nhận thư riêng, rồi họ tự gửi lời riêng cho thành viên nhóm mình.
Câu riêng phải đúng việc, không cần dài. "Cảm ơn Hà đã giữ sổ nhận hàng suốt hai ngày, không lệch một thùng nào" là đủ. Một câu đúng việc giá trị hơn một đoạn khen chung.
Đừng viết câu riêng cho một số người rồi bỏ quên người khác. Nếu không đủ thông tin cho tất cả, thà dùng thư chung cho mọi người. Người không có câu riêng sẽ thấy mình bị bỏ sót.
Thư riêng không thay giấy chứng nhận. Nếu tình nguyện viên cần giấy chứng nhận số giờ để nộp trường hay cơ quan, đó là giấy tờ riêng, có số giờ, vai trò và người xác nhận; thư cảm ơn chỉ đi kèm.
Câu ghi nhận theo vai trò tình nguyện viên
Mỗi vai trò có một kiểu đóng góp khác nhau. Bảng dưới gợi ý câu tự soạn để bạn thay tên và chi tiết.
| Vai trò | Câu ghi nhận gợi ý |
|---|---|
| Hậu cần, khuân vác | "Cảm ơn Tuấn đã chuyển [số] thùng hàng từ xe vào điểm phát trong cơn mưa chiều, không để thùng nào bị ướt." |
| Ghi chép, sổ sách | "Cảm ơn Linh đã giữ danh sách nhận quà rõ ràng đến từng hộ, nhờ đó Ban tổ chức báo cáo được với nhà hảo tâm ngay hôm sau." |
| Dạy học, sinh hoạt với trẻ | "Cảm ơn Nam đã kiên nhẫn ngồi đọc truyện với nhóm các em nhỏ nhất suốt buổi sáng." |
| Nấu ăn | "Cảm ơn chị Hoa đã lo ba bữa cho cả đoàn bốn mươi người với căn bếp mượn của trường." |
| Chụp ảnh, ghi hình | "Cảm ơn Phong đã ghi lại chương trình mà vẫn nhớ hỏi ý từng gia đình trước khi chụp." |
| Lái xe, đưa đón | "Cảm ơn anh Dũng đã đưa đoàn qua đoạn đường đèo an toàn cả đi lẫn về." |
| Y tế, sơ cứu | "Cảm ơn Mai đã trực điểm sơ cứu suốt hai ngày và nhắc mọi người uống nước đều." |
Để ý câu ghi nhận cho người chụp ảnh nói về việc xin phép trước khi chụp. Ghi nhận đúng hành vi mà Ban tổ chức muốn giữ là cách nhắc khéo cho cả đoàn lần sau.
Thư mẫu gửi chung cho tình nguyện viên
Mẫu dưới dùng tên giả định; thay phần trong ngoặc vuông.
Các bạn tình nguyện viên thân mến,
Ban tổ chức chương trình [Mùa đông ấm] lần thứ [năm] xin cảm ơn [số] bạn đã có mặt tại [xã Q, tỉnh R] trong hai ngày [ngày]. Cùng nhau, đoàn mình đã trao [số] phần quà cho các gia đình trong danh sách, sửa lại mái của [số] phòng học điểm trường thôn S, và tổ chức một buổi sinh hoạt cho gần [số] em nhỏ. Không có những đôi tay của các bạn, chừng ấy việc không thể xong trong hai ngày.
Ban tổ chức nhớ nhất buổi chiều thứ hai, khi trời đổ mưa lúc mái phòng học còn dở. Không ai bảo ai, cả đoàn chia nhau che bạt, chuyền tấm lợp, và mái được lợp xong trước khi trời tối. Thầy giáo điểm trường nhắn lại cho Ban tổ chức rằng sáng hôm sau các em vào lớp đã không còn phải kê bàn tránh dột.
Ban tổ chức gửi kèm bộ ảnh chương trình và giấy chứng nhận tham gia cho từng bạn. Nếu bạn còn giữ đồ của chương trình hoặc có góp ý cho lần sau, bạn trả lời thư này nhé. Cảm ơn các bạn rất nhiều. Ban tổ chức chương trình [Mùa đông ấm].
Thư mẫu có kết quả bằng số, một khoảnh khắc cả đoàn cùng trải qua, tác động nhìn thấy được, và lời mời góp ý. Không có lời kêu gọi đóng góp tiền cho đợt sau.
Gửi thư qua kênh nào cho đến tay từng người
Tình nguyện viên đến từ nhiều nơi, có người chỉ tham gia một lần, nên chọn kênh gửi cũng cần tính. Mỗi kênh có chỗ mạnh và chỗ cần lưu ý riêng.
| Kênh | Hợp khi nào | Lưu ý |
|---|---|---|
| Tin nhắn trong nhóm chung | Lời cảm ơn tối hôm kết thúc, thông báo ngắn | Không gửi danh sách có số giờ, thông tin cá nhân vào nhóm đông người |
| Email từng người | Thư chính có câu riêng, kèm giấy chứng nhận dạng PDF | Dùng ô gửi ẩn khi gửi chung, không để lộ địa chỉ của nhau |
| Thư in trao tại buổi tổng kết | Chương trình của trường, câu lạc bộ có gặp mặt sau đó | Xếp sẵn theo tên, đối chiếu danh sách điểm danh |
| Gửi qua trưởng nhóm, trưởng lớp | Đoàn sinh viên đông, đến từ nhiều lớp | Ghi rõ hạn trưởng nhóm phải chuyển xong |
| Bưu điện | Tình nguyện viên lớn tuổi, ở xa, không dùng email | Dùng bìa cứng nếu kèm giấy chứng nhận để không gấp nếp |
Một chương trình thường dùng hai kênh cùng lúc: tin nhắn nhóm cho lời cảm ơn nhanh, email hoặc thư in cho thư chính. Ghi vào bảng phân công ai lo kênh nào, gửi trước ngày nào, để không bị sót người nào vì tưởng người khác đã gửi.
Với tình nguyện viên là học sinh dưới mười tám tuổi, nên gửi thư cảm ơn đồng thời cho phụ huynh hoặc giáo viên phụ trách đã cho các em tham gia. Họ là người đã yên tâm giao các em cho Ban tổ chức, và cũng là người giữ hộ giấy tờ cho các em về sau.
Ảnh gửi kèm và phẩm giá của người được giúp
Bộ ảnh là thứ tình nguyện viên mong nhất sau chương trình, nhưng cũng là chỗ dễ làm tổn thương người được giúp nếu chọn ảnh không cẩn thận. Vài nguyên tắc khi chọn ảnh gửi kèm thư cảm ơn:
- Ưu tiên ảnh tình nguyện viên làm việc, ảnh cả đoàn, ảnh cảnh vật, công trình đã sửa.
- Hạn chế ảnh cận mặt người nhận quà, nhất là trẻ em, người già, người khuyết tật; nếu dùng thì phải có sự đồng ý của họ hoặc người giám hộ.
- Không chọn ảnh người nhận đang cầm quà, khúm núm hay khóc để "lấy cảm xúc".
- Không ghi tên, hoàn cảnh cụ thể của từng gia đình trong thư gửi cả đoàn.
- Nhắc tình nguyện viên khi đăng ảnh lên mạng cá nhân cũng giữ những nguyên tắc này.
Thư cảm ơn là lời của Ban tổ chức với tình nguyện viên, không phải bài kể khổ về người được giúp. Giữ trọng tâm vào việc đoàn đã làm.
Lỗi hay gặp khi cảm ơn tình nguyện viên
Nhóm thiện nguyện thường thiếu người lo giấy tờ, nên những lỗi dưới đây xảy ra thường xuyên.
| Lỗi | Hậu quả | Cách tránh |
|---|---|---|
| Không gửi gì sau chương trình | Tình nguyện viên thấy bị dùng xong bỏ | Giao một người chịu trách nhiệm gửi thư từ khi lập kế hoạch |
| Cảm ơn kèm lời kêu gọi đóng góp | Thư cảm ơn thành thư xin tiền | Kêu gọi đợt sau bằng tin riêng |
| Chỉ cảm ơn người nổi bật | Người làm việc lặng lẽ bị quên | Hỏi trưởng các nhóm để có đủ tên |
| Sai tên, thiếu người trong danh sách | Người bị sót rất buồn | Đối chiếu danh sách điểm danh hai ngày |
| Gửi ảnh người nhận quà không xin phép | Tổn thương người được giúp | Chọn ảnh theo nguyên tắc ở trên |
| Thư quá muộn, giấy chứng nhận càng muộn | Lỡ hạn nộp hồ sơ của sinh viên | Hỏi trước ai cần giấy và hạn nộp |
Giữ danh sách tình nguyện viên kèm vai trò và số giờ sau mỗi chương trình. Danh sách này vừa dùng để cảm ơn, vừa dùng khi có người cần xác nhận lại sau nhiều năm.
Câu hỏi thường gặp
Thư cảm ơn tình nguyện viên nên gửi sau bao lâu?
Tin nhắn ngắn trong nhóm ngay tối hôm kết thúc, thư chính trong vòng ba đến bảy ngày. Nếu chương trình có giấy chứng nhận, gửi cùng đợt thư chính để tình nguyện viên kịp dùng cho hồ sơ.
Có cần viết thư riêng cho từng tình nguyện viên không?
Không bắt buộc. Đoàn nhỏ nên thêm một hai câu riêng theo việc từng người làm; đoàn lớn dùng thư chung và để trưởng các nhóm nhỏ gửi lời riêng cho thành viên của mình.
Thư cảm ơn có thay được giấy chứng nhận tình nguyện viên không?
Không. Giấy chứng nhận ghi số giờ, vai trò, người xác nhận và thường được dùng cho hồ sơ học tập, xin việc. Thư cảm ơn là lời ghi nhận đi kèm, có giá trị tình cảm nhiều hơn giá trị giấy tờ.
Tình nguyện viên bỏ về giữa chừng thì có gửi thư cảm ơn không?
Vẫn gửi thư chung cho mọi người đã đăng ký và có mặt. Phần câu riêng chỉ nói về việc họ đã làm được trong thời gian có mặt; không nhắc chuyện về sớm trong thư.
Có nên đính kèm ảnh người được giúp trong thư cảm ơn?
Chỉ nên khi có sự đồng ý của họ hoặc người giám hộ, và tránh ảnh cận mặt trẻ em, người yếu thế. Ưu tiên ảnh tình nguyện viên làm việc, ảnh công trình đã sửa và ảnh cả đoàn.
Ai nên ký thư cảm ơn tình nguyện viên?
Trưởng Ban tổ chức hoặc người điều phối chương trình. Nếu chương trình do một trường, một hội đứng ra, có thể thêm chữ ký của người phụ trách đơn vị đó để thư trang trọng hơn khi tình nguyện viên đưa vào hồ sơ.