Gửi giấy chứng nhận qua thư điện tử hàng loạt an toàn nhất là mỗi người một thư riêng, có tên người nhận trong lời chào, đính kèm đúng một tệp PDF của chính người đó, gửi từ hộp thư chính thức của đơn vị, chia thành nhiều đợt nhỏ và gửi thử cho nội bộ trước. Tuyệt đối không đưa cả danh sách vào cùng một ô người nhận hay ô đồng gửi, vì như vậy ai cũng thấy địa chỉ của người khác.
Bài này đi qua cách chọn công cụ gửi, cách viết tiêu đề và lời thư, cách gắn tệp đúng người, những yếu tố khiến thư dễ bị lọc vào thư rác, cách gửi theo đợt và lưu nhật ký. Chi tiết kỹ thuật như giới hạn số thư mỗi ngày hay cách thiết lập xác thực tên miền thay đổi theo từng nhà cung cấp dịch vụ thư, nên người phụ trách cần kiểm tài liệu hiện hành của dịch vụ mình đang dùng.
Chọn cách gửi theo số lượng
Không có một cách gửi đúng cho mọi trường hợp. Số người nhận và việc tệp có cá nhân hoá hay không quyết định công cụ.
| Số người nhận | Cách gửi hợp lý | Lưu ý |
|---|---|---|
| Dưới ba mươi | Gửi tay từng thư từ hộp thư đơn vị | Dễ kiểm, nhưng phải cẩn thận gắn đúng tệp |
| Ba mươi đến vài trăm | Chức năng trộn thư gửi qua thư điện tử, hoặc tiện ích bổ sung của bảng tính có hỗ trợ đính kèm theo cột | Kiểm tiện ích có gắn tệp riêng cho từng người không |
| Vài trăm trở lên | Dịch vụ gửi thư hàng loạt có quản lý danh sách và thống kê | Cần thiết lập xác thực tên miền; tuân thủ quy định của dịch vụ |
| Rất lớn, tệp nặng | Gửi thư chứa hướng dẫn tự tải từ trang tra cứu thay vì đính kèm | Cần trang tra cứu có bảo vệ, không để ai cũng tải được giấy của người khác |
Chức năng trộn thư của phần mềm soạn thảo thường gửi được lời thư cá nhân hoá nhưng không tự gắn tệp riêng cho từng người. Đây là điểm nhiều người chỉ phát hiện ra khi đã bấm gửi, nên cần thử trước với hai ba địa chỉ nội bộ.
Tiêu đề thư: rõ ai gửi, gửi gì, cho ai
Tiêu đề tốt cho thư gửi giấy chứng nhận có ba thành phần: tên đơn vị hoặc sự kiện, loại giấy, và tên người nhận nếu công cụ cho phép cá nhân hoá. Ví dụ giả định: Trung tâm X gửi giấy chứng nhận hoàn thành khoá Kỹ năng thuyết trình K03 đến bạn Nguyễn Văn A. Người nhận nhìn là biết đây không phải quảng cáo, và tìm lại dễ khi cần.
Tránh tiêu đề viết hoa toàn bộ, tránh dấu chấm than liên tiếp, tránh các chữ thường gặp trong thư quảng cáo như miễn phí, ưu đãi, nhận ngay. Bộ lọc thư rác chấm điểm cả tiêu đề, nên một tiêu đề trông như quảng cáo có thể kéo cả thư vào thư rác dù nội dung hoàn toàn chính đáng. Cũng không nên để tiêu đề quá dài: phần lớn người nhận đọc thư trên điện thoại, chỉ thấy khoảng bốn năm mươi ký tự đầu, nên đưa tên đơn vị và chữ giấy chứng nhận lên đầu. Nếu gửi nhiều đợt cho cùng một sự kiện, giữ nguyên cấu trúc tiêu đề để người nhận dễ nhận ra.
Lời thư: ngắn, có tên, có hướng dẫn
Lời thư không cần dài. Một mẫu đủ dùng gồm lời chào có tên người nhận, một câu cảm ơn đã tham gia, một câu cho biết giấy chứng nhận đính kèm trong thư, một câu nhắc người nhận kiểm họ tên và báo lại trong một hạn cụ thể nếu có sai sót, và phần ký tên của đơn vị cùng cách liên hệ phản hồi bằng chính thư này. Ví dụ giả định cho câu nhắc: Bạn vui lòng kiểm tra họ tên và thông tin trên giấy, nếu có sai sót xin phản hồi thư này trước ngày 30 tháng 11 để Ban tổ chức điều chỉnh.
Không chèn quảng cáo khoá học mới, không chèn nhiều ảnh nặng hay nhiều đường dẫn vào thư gửi giấy chứng nhận. Mỗi đường dẫn và mỗi ảnh đều làm tăng khả năng bị lọc, và thư trông như thư tiếp thị sẽ làm giảm cảm giác trân trọng. Nếu muốn giới thiệu chương trình khác, gửi thư riêng sau đó cho người đã đồng ý nhận tin. Nên có cả phần chữ thuần cho thư, không chỉ phần định dạng đẹp, vì một số bộ lọc đánh giá thấp thư chỉ có định dạng mà không có bản chữ thuần.
Gắn đúng tệp cho đúng người
Đây là khâu rủi ro nhất. Công cụ gửi đọc đường dẫn hoặc tên tệp từ một cột trong bảng tính rồi gắn vào thư của dòng đó. Vì vậy bảng gửi thư phải có cột thư điện tử và cột tên tệp nằm trên cùng một dòng với họ tên, lấy từ chính danh sách đã dùng để trộn, không gõ lại. Trước khi gửi, thêm một cột kiểm: so phần tên không dấu trong tên tệp với họ tên của dòng; dòng nào không khớp thì đánh dấu và xem lại.
Gửi thử một đợt nhỏ đến chính hộp thư nội bộ, nhưng dùng dữ liệu thật của vài dòng đầu bằng cách tạm thay cột thư điện tử bằng địa chỉ của mình. Mở từng thư, mở tệp đính kèm, đối chiếu tên trên giấy với tên trong lời chào. Chỉ khi cả đợt thử đúng mới khôi phục cột địa chỉ thật. Nhớ khôi phục đúng cột, vì quên khôi phục là cả lô thư sẽ bay vào hộp thư nội bộ, còn khôi phục nhầm cột là thư đi sai người.
Vì sao thư rơi vào thư rác và cách giảm
Gửi từ hộp thư cá nhân miễn phí số lượng lớn. Nhà cung cấp có giới hạn số thư mỗi ngày và theo dõi hành vi gửi hàng loạt. Dùng hộp thư theo tên miền của đơn vị, hoặc dịch vụ gửi thư chuyên dụng khi số lượng lớn.
Tên miền gửi chưa được xác thực. Các bản ghi xác thực người gửi trên tên miền giúp hộp thư bên nhận tin thư đúng là của đơn vị. Việc thiết lập do người quản trị tên miền làm theo hướng dẫn của nhà cung cấp dịch vụ thư.
Gửi dồn một lúc quá nhiều. Gửi hàng trăm thư trong vài phút từ một địa chỉ ít dùng dễ bị coi là bất thường. Chia đợt và giãn thời gian.
Danh sách có nhiều địa chỉ sai. Thư dội lại nhiều làm giảm uy tín người gửi. Soát lỗi gõ địa chỉ trước, như thiếu chữ, sai đuôi tên miền, dấu cách thừa.
Nội dung giống thư quảng cáo. Nhiều ảnh, nhiều đường dẫn, chữ in hoa, lời mời mua. Giữ thư gọn và đúng việc.
Gửi theo đợt và theo dõi
Một kịch bản gửi theo đợt cho khoảng ba trăm người có thể như sau, điều chỉnh theo giới hạn của dịch vụ đang dùng:
- Đợt thử: năm thư đến địa chỉ nội bộ, kiểm kỹ.
- Đợt một: hai mươi đến ba mươi người nhận thật, chờ khoảng một giờ xem có phản hồi báo lỗi hay thư dội lại không.
- Các đợt sau: mỗi đợt vài chục người, giãn cách theo khuyến nghị của dịch vụ.
- Sau mỗi đợt: ghi vào bảng tính dòng nào đã gửi, thời điểm gửi, có dội lại không.
- Cuối ngày: lọc các địa chỉ dội lại, liên hệ người đó qua kênh khác để xin địa chỉ đúng.
- Sau hạn phản hồi: tổng hợp yêu cầu sửa tên, xử lý một lần.
Nhật ký gửi thư là bằng chứng đơn vị đã gửi khi có người nói chưa nhận. Lưu nhật ký cùng sổ cấp, đừng chỉ dựa vào thư mục thư đã gửi của hộp thư, vì nó có thể bị dọn hoặc đổi người quản lý.
Sau khi gửi: xử lý thư phản hồi và yêu cầu sửa
Trong vài ngày đầu sau khi gửi, hộp thư đơn vị sẽ nhận một loạt phản hồi: cảm ơn, hỏi bản in giấy khi nào có, báo sai tên, xin thêm bản có tên tiếng Anh, báo không mở được tệp. Nên giao một người theo dõi hộp thư này hằng ngày cho tới hết hạn phản hồi đã ghi trong lời thư, và trả lời ngắn trong vòng một hai ngày làm việc để người nhận biết thư của họ đã được đọc.
Các yêu cầu sửa không nên xử lý lẻ tẻ ngay khi nhận, trừ trường hợp gấp như người nhận cần nộp hồ sơ. Gom vào một bảng: dòng nào, sửa gì, ai yêu cầu, bằng chứng nếu có như ảnh giấy tờ tuỳ thân do chính người đó gửi. Hết hạn phản hồi, sửa danh sách gốc một lần, trộn lại các trang liên quan, xuất tệp mới với cùng quy tắc đặt tên và gửi lại kèm một câu ngắn ghi rõ đây là bản đã điều chỉnh thay cho bản trước. Người báo không mở được tệp thường đang dùng điện thoại cũ hoặc ứng dụng thư không xem được PDF; hướng dẫn họ tải tệp về rồi mở bằng trình đọc tệp, hoặc gửi kèm một bản ảnh.
Bảo vệ thông tin người nhận khi gửi
Danh sách địa chỉ thư điện tử và tệp giấy chứng nhận đều là dữ liệu cá nhân. Ngoài việc không đưa cả danh sách vào một ô người nhận, có vài điều khác cần giữ. Không chia sẻ bảng gửi thư qua đường dẫn công khai. Khi nhờ tiện ích bổ sung gửi thư, đọc kỹ quyền mà tiện ích yêu cầu, vì có tiện ích đòi quyền đọc toàn bộ hộp thư và tệp. Sau khi gửi xong, gỡ quyền của tiện ích nếu không dùng nữa.
Nếu giấy chứng nhận có kết quả học tập hoặc nhận xét cá nhân, càng phải chắc chắn mỗi người chỉ nhận đúng tệp của mình. Trường hợp chẳng may gửi nhầm, cần dừng gửi ngay và xử lý theo một quy trình riêng, có bài hướng dẫn chi tiết trong cùng chuyên mục. Quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân có thể thay đổi, nên đơn vị cần tra văn bản hiện hành khi xây quy trình gửi và lưu.
Câu hỏi thường gặp
Có nên gửi giấy chứng nhận dạng đường dẫn tải về thay vì đính kèm không?
Đường dẫn giúp thư nhẹ và ít bị lọc hơn, nhưng trang tải phải được bảo vệ để không ai đoán được đường dẫn của người khác. Đơn vị nhỏ không có trang tra cứu riêng thì đính kèm PDF vẫn là cách đơn giản và an toàn hơn.
Người nhận báo không thấy thư thì nên hướng dẫn gì?
Nhờ họ tìm trong thư mục thư rác, thư quảng cáo hoặc mục cập nhật theo tên đơn vị. Nếu vẫn không thấy, kiểm nhật ký gửi xem thư có dội lại không, xác nhận lại địa chỉ, rồi gửi lại riêng cho người đó.
Gửi từ hộp thư cá nhân của nhân viên có được không?
Không nên với số lượng lớn. Thư từ hộp thư cá nhân dễ bị giới hạn và bị lọc, người nhận cũng khó tin đó là thư chính thức. Khi nhân viên nghỉ việc, đơn vị còn mất luôn lịch sử gửi.
Có cần xin phép người nhận trước khi gửi giấy chứng nhận qua thư không?
Người đã đăng ký tham gia và cung cấp địa chỉ cho mục đích nhận giấy thì gửi giấy là đúng mục đích. Nên ghi rõ mục đích sử dụng địa chỉ ngay từ lúc đăng ký, và không dùng danh sách này để gửi quảng cáo nếu người nhận chưa đồng ý.
Tệp đính kèm bao nhiêu là quá nặng?
Mỗi dịch vụ thư có giới hạn riêng cho tệp đính kèm, và tệp càng nặng càng dễ gặp lỗi khi gửi số lượng lớn. Với giấy chứng nhận, nên giữ tệp ở mức vài trăm kilobyte đến dưới vài megabyte bằng cách giảm ảnh nền khi xuất PDF.