Giấy chứng nhận cho diễn giả, giám khảo hay người hướng dẫn khách mời cần ghi đúng vai trò của người đó, tên đề tài đã trình bày hoặc tên cuộc thi đã chấm, ngày và tên chương trình, cùng danh xưng, học hàm, học vị đúng như họ muốn được ghi. Giấy này thường đi kèm thư cảm ơn và quà, và với nhiều diễn giả, giảng viên, nó còn là bằng chứng hoạt động chuyên môn để đưa vào hồ sơ cá nhân.
Bài này bàn có nên làm giấy chứng nhận hay chỉ thư cảm ơn, các dòng phải có, cách ghi vai trò cho từng loại khách mời, cách ghi tên đề tài, cách hỏi danh xưng, một mẫu bố cục chữ tự soạn, thời điểm trao và lỗi hay gặp.
Giấy chứng nhận, thư cảm ơn hay cả hai
Với khách mời chuyên môn, ban tổ chức thường có ba thứ để gửi: lời cảm ơn trên sân khấu, thư cảm ơn và giấy chứng nhận. Thư cảm ơn nói về đóng góp và tình cảm; giấy chứng nhận xác nhận sự việc: người này đã là diễn giả, đã là giám khảo của chương trình này. Hai thứ có chức năng khác nhau, nên làm cả hai khi có thể.
Lý do giấy chứng nhận quan trọng với khách mời: giảng viên, chuyên gia, người làm nghề thường cần chứng minh hoạt động chuyên môn trong hồ sơ cá nhân, hồ sơ xét chức danh, hồ sơ nghề nghiệp hay đơn đăng ký làm diễn giả cho chương trình khác. Một thư cảm ơn khó đưa vào hồ sơ vì nó dài và mang tính cá nhân; một giấy chứng nhận ngắn gọn, có số hiệu, có chữ ký thì dễ dùng hơn.
Với khách mời là người nổi tiếng hay quan chức đến phát biểu chào mừng, giấy chứng nhận ít cần hơn; thư cảm ơn trang trọng là phù hợp. Với chuyên gia trình bày nội dung chuyên môn, giám khảo bỏ nhiều giờ chấm bài, người hướng dẫn kèm thí sinh hay học viên, giấy chứng nhận là cách ghi công đúng mực.
Các dòng phải có và cách ghi vai trò
Vai trò là dòng khác biệt giữa các loại khách mời. Ghi đúng vai trò làm giấy có giá trị trong hồ sơ của họ:
| Vai trò | Câu chính gợi ý | Thông tin kèm |
|---|---|---|
| Diễn giả, báo cáo viên | Đã trình bày tham luận, bài nói tại ... | Tên đề tài, phiên trình bày, ngày |
| Giám khảo | Đã tham gia hội đồng giám khảo ... | Tên cuộc thi, vòng chấm, hạng mục |
| Chủ tịch hội đồng giám khảo | Đã giữ vai trò chủ tịch hội đồng giám khảo ... | Tên cuộc thi |
| Người hướng dẫn khách mời | Đã hướng dẫn chuyên môn cho ... | Nhóm, lớp, đội thí sinh được hướng dẫn |
| Người điều phối phiên | Đã điều phối phiên thảo luận ... | Tên phiên, chủ đề |
| Người dẫn hội thảo chuyên đề | Đã dẫn dắt hội thảo chuyên đề ... | Tên chuyên đề, thời lượng |
Ngoài dòng vai trò, giấy cần: tên ban tổ chức, tên giấy, họ tên kèm danh xưng và học hàm, học vị, chức danh nếu họ muốn ghi, tên chương trình, ngày và nơi tổ chức, người ký, số hiệu. Không cần ngày sinh vì khách mời được nhận diện qua tên, chức danh và vai trò.
Nếu một người giữ hai vai trò, ví dụ vừa trình bày tham luận vừa điều phối một phiên, ghi cả hai trong một giấy, mỗi vai trò một dòng, thay vì làm hai giấy.
Ghi tên đề tài đúng như người trình bày đã đặt
Tên đề tài là của diễn giả. Ban tổ chức chép đúng từ chương trình đã thống nhất, không rút gọn, không sửa câu chữ cho "hay hơn". Nếu tên đề tài quá dài cho một dòng trên giấy, hỏi diễn giả cách rút gọn họ chấp nhận, hoặc thu cỡ chữ và cho xuống hai dòng.
Đôi khi diễn giả đổi tên đề tài sát ngày trình bày. Người phụ trách giấy chứng nhận cần nắm bản chương trình cuối cùng, không dùng bản trong thư mời ban đầu. Cách chắc nhất là in giấy sau buổi tổng duyệt, hoặc in vào ngày cuối của sự kiện nhiều ngày.
Với giám khảo, thay tên đề tài bằng tên cuộc thi và vòng chấm: "Đã tham gia hội đồng giám khảo vòng chung kết Cuộc thi Ý tưởng khởi nghiệp sinh viên lần thứ hai, bảng Nông nghiệp". Ghi cả số bài đã chấm nếu giám khảo muốn và ban tổ chức có số liệu chính xác, nhưng không bắt buộc. Với người hướng dẫn, ghi nhóm đã hướng dẫn và thời gian: "Đã hướng dẫn chuyên môn cho bốn đội thí sinh trong sáu tuần chuẩn bị".
Danh xưng, học hàm, học vị: hỏi trước, đừng đoán
Hỏi bằng chữ khi gửi thư mời. Trong thư mời hay thư xác nhận tham gia, thêm một câu: "Ban tổ chức xin phép được ghi danh xưng và chức danh của quý vị trên tài liệu chương trình như sau: ... Mong quý vị xác nhận hoặc điều chỉnh." Câu đó giải quyết hầu hết sai sót.
Học hàm, học vị viết tắt. Các cách viết tắt như "PGS.TS.", "ThS." có quy ước riêng; dùng đúng cách khách mời tự ghi trong thư trả lời. Không tự thêm học hàm khi không chắc, và cũng không bỏ khi họ đã ghi.
Chức danh nơi làm việc. Chức danh thay đổi theo thời gian. Lấy theo xác nhận mới nhất, không lấy từ trang thông tin cũ trên mạng.
Khách mời không muốn ghi học vị. Có người làm nghề muốn chỉ ghi họ tên và nghề, như "kiến trúc sư", "đầu bếp", "huấn luyện viên". Ghi đúng mong muốn đó.
Khách mời nước ngoài. Ghi tên theo đúng thứ tự và cách viết của họ, giữ nguyên dấu nếu có. Nên làm thêm bản tiếng Anh hoặc làm giấy song ngữ.
Người hướng dẫn khách mời kèm dài ngày: ghi thời gian và phạm vi hướng dẫn
Khác với diễn giả nói một buổi, người hướng dẫn khách mời thường đi cùng thí sinh, học viên hay một nhóm dự án trong nhiều tuần: một kỹ sư kèm đội thi sáng tạo kỹ thuật, một đầu bếp hướng dẫn lớp nghề, một nhà báo góp ý cho câu lạc bộ viết của trường. Công sức của họ lớn hơn nhiều so với một buổi trình bày, và giấy chứng nhận nên phản ánh điều đó.
Ghi ba thứ: khoảng thời gian hướng dẫn từ ngày đến ngày, số buổi hoặc số giờ ước lượng có xác nhận của người phụ trách chương trình, và phạm vi hướng dẫn, ví dụ "góp ý ý tưởng, hướng dẫn làm mô hình và luyện phần trình bày cho hai đội thi". Không ghi kết quả của đội như một thành tích của người hướng dẫn trừ khi thể lệ có giải dành riêng cho người hướng dẫn; kết quả đó thuộc về các em.
Khi người hướng dẫn là phụ huynh hay cựu học sinh làm không công, giấy chứng nhận kèm thư cảm ơn là cách ghi nhận quan trọng nhất ban tổ chức có trong tay. Đừng để họ nhận chung một tờ với tình nguyện viên hậu cần; vai trò chuyên môn của họ cần được gọi đúng tên.
Mẫu bố cục chữ cho một hội thảo giả định
Mẫu tự soạn cho "Hội thảo Nông nghiệp tuần hoàn" do một hội nghề nghiệp giả định tổ chức:
- HỘI NÔNG NGHIỆP T — BAN TỔ CHỨC HỘI THẢO NÔNG NGHIỆP TUẦN HOÀN
- GIẤY CHỨNG NHẬN
- Ban tổ chức trân trọng chứng nhận
- TS. LƯU THỊ K — Viện Nghiên cứu U (theo xác nhận của diễn giả)
- Đã trình bày tham luận “Tận dụng phụ phẩm vườn cây ăn trái làm phân hữu cơ ở quy mô hộ gia đình”
- Tại phiên thứ hai, Hội thảo Nông nghiệp tuần hoàn, ngày 18/10 tại thành phố Cần Thơ
- TRƯỞNG BAN TỔ CHỨC (chữ ký, họ tên) — Số hiệu: HNT-NNTH-DG04
Với giám khảo, thay dòng tham luận bằng "Đã tham gia hội đồng giám khảo ..." như ở bảng trên. Với người hướng dẫn, thay bằng "Đã hướng dẫn chuyên môn cho ...". Giữ nguyên các dòng còn lại để mọi giấy của cùng một chương trình có chung khuôn.
Giấy cho khách mời nên in chất lượng tương đương giấy cho nhà tài trợ, đặt trong bìa, trao kèm thư cảm ơn và quà nếu có. Một xấp giấy khách mời in thường, trao bằng phong bì, trông kém chu đáo so với công sức họ bỏ ra.
Trao lúc nào và những lỗi hay gặp
Có ba thời điểm. Trao ngay sau phần trình bày, trên sân khấu, kèm hoa: hợp với diễn giả chính, tạo khoảnh khắc ghi nhận trước khán phòng. Trao vào cuối chương trình, cùng lúc cho mọi khách mời: gọn, hợp với hội thảo nhiều diễn giả. Gửi sau chương trình kèm thư cảm ơn: hợp với giám khảo, vì công việc của họ thường kết thúc sau khi kết quả được công bố, và với khách mời đã về sớm.
Lỗi hay gặp nhất là sai danh xưng, đã nói ở trên. Lỗi thứ hai là in giấy cho diễn giả dự kiến nhưng người trình bày thật là đồng nghiệp đi thay; giấy phải ghi tên người thật sự trình bày, và nếu cả hai cùng góp nội dung thì hỏi họ muốn ghi thế nào. Lỗi thứ ba là quên những người ít xuất hiện: người điều phối phiên, giám khảo vòng sơ khảo, người hướng dẫn các đội. Họ thường làm nhiều mà ít được gọi tên, và một tờ giấy chứng nhận gửi đúng hạn nói lên sự chu đáo của ban tổ chức.
Lỗi cuối là để quá lâu. Khách mời quên dần sự kiện, và giấy tới sau nửa năm không còn mang cảm giác được ghi nhận. Nên gửi trong vòng hai tuần sau chương trình.
Câu hỏi thường gặp
Có cần cấp giấy chứng nhận cho diễn giả đã nhận thù lao không?
Nên cấp. Thù lao là thanh toán cho công việc, còn giấy chứng nhận là xác nhận vai trò chuyên môn để họ dùng trong hồ sơ. Hai thứ không thay nhau. Không ghi thù lao lên giấy chứng nhận.
Giám khảo vòng sơ khảo có nhận giấy chứng nhận không?
Nên có, ghi rõ vòng sơ khảo và tên cuộc thi. Giám khảo sơ khảo thường chấm nhiều bài nhất và ít được nhắc tên ở buổi trao giải, nên giấy chứng nhận và thư cảm ơn là cách ghi công phù hợp.
Ghi học hàm học vị sai thì sửa thế nào?
In lại giấy mới đúng, gửi kèm lời xin lỗi ngắn, và cập nhật danh sách khách mời của ban tổ chức để lần sau không lặp lại. Nếu giấy sai đã được đăng lên mạng thì đính chính ở cùng nơi.
Diễn giả trình bày trực tuyến có được giấy chứng nhận không?
Được, ghi rõ hình thức trình bày trực tuyến trong dòng phiên trình bày. Gửi bản PDF qua thư điện tử, kèm bản in qua bưu điện nếu diễn giả muốn.
Một diễn giả nói ở nhiều phiên thì làm mấy giấy?
Một giấy liệt kê các phiên và đề tài, mỗi phiên một dòng, là gọn nhất. Chỉ làm giấy riêng khi các phiên thuộc các chương trình khác nhau hoặc do các đơn vị khác nhau tổ chức.
Có nên in ảnh diễn giả lên giấy chứng nhận không?
Không cần. Giấy chứng nhận khách mời trang trọng nhất khi chỉ có chữ, biểu trưng ban tổ chức và chữ ký. Ảnh diễn giả hợp với tài liệu giới thiệu chương trình, và cần được họ đồng ý trước khi dùng.