GhiCong.comGhi Công
Câu chữ trên giấy chứng nhận

Ghi họ tên trên giấy chứng nhận: viết hoa, đủ dấu, tên dài, tên nước ngoài

Họ tên là chỗ người nhận soi kỹ nhất. Cách viết hoa toàn bộ hay hoa chữ đầu, giữ đủ dấu, xử lý tên bốn năm chữ, tên nước ngoài và tên đã đổi.

Close view of a volunteer in a Da Nang community hall checking a long handwritten attendance sheet against a laptop with a pencil, hands and shoulder only, afternoon light

Họ tên trên giấy chứng nhận nên ghi đúng như giấy tờ tuỳ thân của người nhận, đủ dấu tiếng Việt, theo một kiểu viết hoa thống nhất cho cả loạt: hoặc viết hoa toàn bộ (NGUYỄN THỊ MAI ANH), hoặc viết hoa chữ cái đầu mỗi tiếng (Nguyễn Thị Mai Anh). Không bỏ dấu cho gọn, không tự rút gọn tên đệm, và nếu tên quá dài thì thu cỡ chữ chứ không cắt chữ.

Đây là dòng người nhận đọc đầu tiên và soi kỹ nhất. Một tờ giấy đẹp mà sai một dấu trong tên thì người nhận sẽ không treo lên tường. Bài này đi qua từng chuyện: viết hoa, dấu, tên dài, tên nước ngoài, tên người dân tộc thiểu số, tên đã đổi, và cách thu thập tên ngay từ khâu đăng ký để khỏi sai.

Lấy tên ở đâu: đúng nguồn thì khỏi sửa

Phần lớn lỗi tên không sinh ra lúc thiết kế mà sinh ra từ khâu đăng ký. Người điền biểu mẫu vội gõ không dấu, gõ tên gọi ở nhà, hoặc người khác điền hộ. Khi danh sách đó đi thẳng vào bảng tính rồi vào mẫu giấy, mọi sai sót được in ra nguyên vẹn.

Cách chặn từ gốc là thêm vào biểu mẫu đăng ký một ô riêng ghi rõ "Họ và tên in trên giấy chứng nhận (ghi đúng như căn cước, đủ dấu)". Ô này tách khỏi ô tên gọi thân mật hay tên hiển thị. Nếu chương trình dài, trước buổi cuối gửi lại danh sách tên cho từng người tự xác nhận, ai cần sửa thì sửa lúc đó. Bước xác nhận này tốn vài phút nhưng tiết kiệm cả đợt in lại.

Với trẻ em, tên lấy từ phụ huynh và nên đối chiếu giấy khai sinh hoặc sổ của lớp. Với nhân viên, lấy từ hồ sơ nhân sự chứ không lấy từ tên tài khoản thư điện tử. Với khách mời nước ngoài, xin đúng cách viết trên hộ chiếu.

Hai kiểu viết hoa: chọn một và giữ cho cả loạt

Không có quy định bắt buộc cho giấy chứng nhận do tổ chức tư nhân cấp, nên chọn theo thiết kế, nhưng cả loạt phải giống nhau.

KiểuVí dụHợp vớiĐiểm cần để ý
Viết hoa toàn bộTRẦN THỊ THU HÀGiấy trang trọng, tên đặt giữa dòng lớnDấu trên chữ hoa dễ chạm dòng trên; phông phải có đủ dấu chữ hoa
Hoa chữ đầu mỗi tiếngTrần Thị Thu HàGiấy hiện đại, phông chữ viết tay, giấy cho trẻ emDễ đọc hơn khi tên dài; nhìn kém nổi nếu cỡ chữ nhỏ
Trộn (họ hoa, tên thường)TRẦN Thị Thu HàGiấy song ngữ có khách nước ngoàiChỉ dùng khi có lý do rõ; người Việt đọc dễ thấy lạ

Khi viết hoa toàn bộ, kiểm kỹ các chữ Ư, Ơ, Ố, Ữ, Ỵ trên bản xem trước, vì một số phông hiển thị dấu chữ hoa bị đè hoặc lệch sang bên. Lỗi này nhìn trên màn hình nhỏ khó thấy, in ra mới lộ.

Dấu tiếng Việt: chỗ lỗi hay lọt nhất

Mất dấu do bảng tính hay biểu mẫu. Một số biểu mẫu trực tuyến hoặc tệp xuất ra định dạng cũ làm mất dấu, biến "Phạm Đức Lộc" thành "Pham Duc Loc" hoặc thành ký tự lạ. Mở tệp danh sách bằng bảng tính và nhìn ngay mười dòng đầu trước khi trộn vào mẫu.

Dấu đặt sai vị trí. Có người gõ "Hoà" có người gõ "Hòa", "Thuý" và "Thúy". Cả hai cách đặt dấu đều được dùng, nhưng trên cùng một loạt giấy nên thống nhất. Riêng tên riêng, ưu tiên cách người nhận đang dùng trên giấy tờ.

Gõ nhầm bảng mã. Tên nhìn đúng trên máy người soạn nhưng sang máy in thì vỡ, thường do lẫn hai kiểu tổ hợp dấu. Xuất thử một tệp PDF và mở trên máy khác để kiểm.

Chữ Đ bị thay bằng D. Lỗi rất hay gặp ở danh sách gõ vội. "Đinh" thành "Dinh", "Đoàn" thành "Doàn". Dò riêng các tên bắt đầu bằng D trong danh sách.

Phân biệt i và y. "Thuỷ", "Thủy", "Huy", "Hy", "Vi", "Vy" là những tên dễ nhầm. Không tự sửa theo chính tả chuẩn; tên riêng ghi theo giấy tờ của người nhận.

Tên dài bốn, năm chữ trở lên

Tên như "Nguyễn Lê Hoàng Bảo Ngọc" hay "Tôn Nữ Thị Phương Thảo" rất phổ biến, và mẫu giấy thiết kế cho tên ba chữ sẽ không đủ chỗ. Đừng bao giờ cắt tên đệm cho vừa, cũng đừng xuống dòng giữa tên. Cách đúng là thiết kế khung tên đủ rộng cho tên dài nhất trong danh sách, rồi để cỡ chữ tự thu nhỏ theo độ dài.

Trong phần mềm soạn thảo hay công cụ thiết kế, có thể đặt khung chữ cố định và chọn chế độ co chữ vừa khung. Nếu công cụ không hỗ trợ, lọc danh sách theo độ dài tên, chia thành hai nhóm và làm hai bản mẫu với cỡ chữ khác nhau. Kiểm bằng cách in thử tên dài nhất và tên ngắn nhất trên cùng một trang để so độ cân đối.

Tên có hai họ ghép (Lê Nguyễn, Trần Đặng) cũng cần giữ nguyên. Một số người nhận rất để ý chuyện này vì đó là họ của cả cha lẫn mẹ.

Có một ngoại lệ đáng nói: giấy nhỏ như thẻ thành viên khổ danh thiếp. Ở khổ đó, tên năm chữ in đủ có thể còn rất nhỏ. Vẫn giữ đủ tên, nhưng có thể giảm bớt các dòng khác như khẩu hiệu, lời chúc để nhường chỗ. Thứ tự ưu tiên trên giấy luôn là: tên người nhận, câu chính, tên đơn vị, ngày cấp; mọi thứ khác nhường chỗ cho bốn phần đó.

Tên nước ngoài và tên người dân tộc thiểu số

Hai nhóm tên này hay bị viết sai nhất vì người soạn không quen.

  • Tên nước ngoài: giữ đúng thứ tự và chính tả như hộ chiếu, kể cả dấu riêng của ngôn ngữ đó (chữ có dấu móc, dấu chấm trên). Không phiên âm sang tiếng Việt trừ khi người nhận yêu cầu.
  • Thứ tự họ tên: nhiều nước ghi tên trước họ sau. Trên giấy song ngữ, ghi đúng như hộ chiếu, không đảo lại theo kiểu Việt.
  • Tên người dân tộc thiểu số: nhiều tên có cấu trúc riêng, như họ đứng sau, hoặc có từ chỉ giới tính, thứ bậc. Ghi đúng như căn cước, không tự thêm "Thị", "Văn" cho giống tên Kinh.
  • Tên có ký tự đặc biệt: dấu gạch nối, dấu nháy trong tên nước ngoài cần phông chữ hiển thị đủ. In thử trước.
  • Tên gọi khác: nếu người nhận quen dùng tên tiếng Anh tại nơi làm việc, vẫn ghi tên khai sinh làm tên chính; tên gọi khác, nếu cần, để trong ngoặc ở dòng nhỏ.

Tên đã đổi, tên trùng và người nhận đề nghị sửa

Người nhận đã đổi tên hợp pháp thì ghi theo tên mới trên giấy tờ hiện hành. Nếu họ cần giấy ghi tên cũ để khớp hồ sơ cũ, ban tổ chức có thể cân nhắc, nhưng nên lưu lại lý do trong sổ cấp.

Hai người trùng họ tên trong cùng một lớp là chuyện thường gặp ở khoá đông. Lúc đó số hiệu giấy và ngày sinh, nếu có in, là thứ phân biệt. Không nên tự thêm "A", "B" sau tên. Nếu giấy không in ngày sinh, ít nhất sổ cấp phải ghi để tra lại.

Khi người nhận phát hiện sai và đề nghị sửa, đổi giấy mới chứ đừng sửa tay bằng bút lên giấy đã in. Giấy có vết sửa tay mất giá trị trình ra, và người xem dễ nghi giấy bị chỉnh sửa. Thu lại giấy cũ nếu được, ghi việc cấp lại trong sổ.

Cũng có trường hợp người nhận muốn ghi tên khác hẳn giấy tờ, như nghệ danh hay bút danh. Với giấy chứng nhận tham gia một hoạt động nghệ thuật, điều đó có thể chấp nhận nếu ban tổ chức thấy hợp lý, nhưng nên ghi tên khai sinh ở dòng nhỏ hoặc ít nhất lưu trong sổ cấp. Giấy chỉ mang nghệ danh rất khó dùng khi cần chứng minh với bên thứ ba.

Quy trình soát họ tên trước khi in cả loạt

Soát tên là việc nhàm, nên cần một quy trình cố định để không ai bỏ bước. Trình tự dưới đây làm được với danh sách vài chục đến vài trăm người.

  1. Sắp xếp danh sách theo tên (chữ cuối) để các tên giống nhau nằm cạnh nhau, dễ phát hiện trùng và lệch cách đặt dấu.
  2. Lọc riêng những tên không có dấu nào. Tiếng Việt rất ít tên hoàn toàn không dấu, nên đây gần như chắc chắn là dòng bị mất dấu, trừ tên nước ngoài.
  3. Lọc những tên có ký tự lạ như dấu hỏi chấm, ô vuông, chữ cái Latin có dấu không thuộc tiếng Việt. Đó là dấu hiệu vỡ bảng mã.
  4. Đếm số chữ trong mỗi tên và đánh dấu những tên từ năm chữ trở lên để kiểm riêng phần hiển thị.
  5. Xuất bản xem trước của toàn bộ loạt ra một tệp, rồi một người không làm danh sách đọc soát từng tên so với danh sách gốc.
  6. Với chương trình quan trọng, gửi ảnh xem trước giấy của từng người cho chính họ xác nhận trước ngày in.

Người đọc soát nên đọc chậm và đọc to, mắt dễ bỏ qua lỗi dấu khi đọc thầm. Nếu loạt giấy lớn, chia hai người, mỗi người một nửa, rồi đổi chéo vài chục tên để kiểm chéo độ cẩn thận.

Một kinh nghiệm hay: người soạn danh sách thường không thấy lỗi của chính mình vì đã quen mặt chữ. Đưa cho người chưa từng nhìn danh sách đó soát sẽ phát hiện được nhiều hơn.

Câu hỏi thường gặp

Có bắt buộc viết hoa toàn bộ họ tên trên giấy chứng nhận không?

Với giấy chứng nhận do trung tâm, câu lạc bộ, doanh nghiệp tự cấp thì không có quy định bắt buộc kiểu viết hoa. Viết hoa toàn bộ hay hoa chữ đầu đều được, miễn cả loạt giấy dùng một kiểu và giữ đủ dấu tiếng Việt.

Tên quá dài không vừa khung thì có được viết tắt tên đệm không?

Không nên. Viết tắt tên đệm làm tên trên giấy lệch với giấy tờ tuỳ thân và người nhận thường không hài lòng. Hãy mở rộng khung tên hoặc thu nhỏ cỡ chữ cho riêng những tên dài, giữ đủ từng chữ.

Danh sách đăng ký bị mất dấu thì phải làm sao?

Gửi lại danh sách cho từng người nhận tự xác nhận và sửa tên, hoặc đối chiếu với hồ sơ gốc như sổ lớp, hồ sơ nhân sự. Không tự đoán dấu, vì cùng một tên không dấu có thể ứng với nhiều tên có dấu khác nhau.

Tên người nước ngoài có cần ghi thêm phiên âm tiếng Việt không?

Thường không cần. Giữ đúng tên như hộ chiếu là đủ và là cách người nhận mong muốn. Chỉ thêm phiên âm khi giấy dùng trong bối cảnh cần người Việt đọc tên to, ví dụ lúc xướng danh, và nên đặt phiên âm ở tài liệu xướng danh chứ không in lên giấy.

Trẻ em có tên ở nhà khác tên khai sinh thì ghi tên nào?

Ghi tên khai sinh làm tên chính vì giấy có thể được lưu trong hồ sơ học tập về sau. Với giấy khen vui trong gia đình hay lớp năng khiếu nhỏ, có thể ghi thêm tên ở nhà trong ngoặc nếu cả nhà thích, miễn tên khai sinh vẫn đúng.

Giấy đã in sai một dấu trong tên có cần in lại không?

Nên in lại. Một dấu sai có thể làm tên thành tên người khác, và giấy sửa tay khó dùng khi cần trình ra. Chi phí in lại một tờ nhỏ hơn nhiều so với việc người nhận thấy mình không được tôn trọng.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138