Một tờ chứng nhận khách hàng thân thiết làm khách thấy quý khi nó ghi đúng tên họ, ghi một mốc thật của quan hệ (mua lần đầu từ năm nào, đã đồng hành bao lâu), trao kèm một lời nhắn viết riêng, và quyền lợi đi kèm được nói rõ, dùng được ngay. Ngược lại, tờ giấy in sẵn hàng loạt, tên khách đánh máy sai dấu, kèm một dãy điều kiện chữ nhỏ thì khách chỉ coi là tờ rơi khuyến mãi được in đẹp hơn.
Bài này dành cho cửa hàng, tiệm dịch vụ, phòng tập, tiệm sửa xe, nhà thuốc hay doanh nghiệp nhỏ có tệp khách quen. Nội dung đi qua: hình thức nên chọn, thời điểm trao, câu chữ trên giấy, cách nói về quyền lợi mà không hứa quá, cách xếp hạng thành viên sao cho công bằng và những việc nên làm sau khi trao để tờ giấy không bị quên trong ngăn kéo.
Giấy, thẻ hay thư: chọn hình thức nào
Có ba hình thức hay gặp. Thẻ thành viên cỡ thẻ ngân hàng tiện mang theo, hợp với nơi khách quay lại thường xuyên như tiệm cà phê, tiệm cắt tóc, phòng tập; nhưng thẻ thường bị coi là công cụ tích điểm hơn là lời ghi nhận. Giấy chứng nhận khổ lớn, đóng trong bìa, hợp với quan hệ lâu năm và giá trị cao như khách sỉ của một xưởng, khách hàng doanh nghiệp, khách đã đặt dịch vụ nhiều mùa. Thư tay hoặc thiệp ngắn hợp với mọi trường hợp và tốn ít công nhất, chỉ cần người viết thật lòng.
Cách chọn nhanh: hỏi khách sẽ làm gì với món đồ đó. Nếu khách cần đưa ra mỗi lần đến để được ưu đãi, chọn thẻ. Nếu khách là một cửa hàng, một văn phòng có thể đặt tờ giấy lên kệ hay treo tường, chọn giấy chứng nhận. Nếu khách là cá nhân và bạn chỉ muốn nói lời cảm ơn vì đã gắn bó, một tấm thiệp viết tay thường chạm hơn bất kỳ tờ giấy in nào.
Có thể kết hợp: trao thẻ kèm một tấm thiệp ghi vài dòng riêng, hoặc gửi giấy chứng nhận cho khách doanh nghiệp kèm thư cảm ơn của người đứng đầu. Điều cần tránh là gửi cả ba thứ cùng một lúc cho cùng một khách nhỏ lẻ, vì nhiều giấy tờ quá lại làm món quà trông như một thủ tục.
Trao lúc nào thì khách nhớ
Đúng mốc của chính khách. Tròn một năm kể từ lần mua đầu, lần mua thứ mười, sinh nhật cửa hàng của khách nếu là khách doanh nghiệp. Mốc riêng làm khách thấy được nhớ đến; mốc chung cho mọi người như dịp cuối năm thì dễ lẫn vào hàng loạt tin nhắn chúc mừng khác.
Ngay khi khách vừa đạt hạng. Nếu có xếp hạng, báo và trao chứng nhận trong vòng vài ngày khi khách lên hạng, không gom tới cuối quý. Độ trễ càng dài, cảm giác được ghi nhận càng nhạt.
Tại quầy, trao tận tay. Với khách đến cửa hàng, trao trực tiếp kèm một câu nói ngắn của chủ tiệm hay người quen phục vụ khách. Một câu "Cảm ơn chị đã ghé tiệm suốt ba năm nay" nói ra bằng miệng có sức nặng hơn cả tờ giấy.
Tránh lúc khách đang phàn nàn. Nếu khách vừa gặp một sự cố với sản phẩm, xử lý xong sự cố rồi mới tính chuyện chứng nhận. Trao giấy giữa lúc khách bực dễ bị hiểu là đánh trống lảng.
Gửi qua bưu điện khi khách ở xa. Với khách đặt hàng từ tỉnh khác, gửi bản giấy trong bìa cứng kèm thiệp, báo trước cho khách một tin nhắn để họ biết có thư sắp đến.
Câu chữ trên giấy chứng nhận khách hàng thân thiết
Phần chữ nên ngắn. Người nhận đọc tên mình, đọc mốc thời gian, đọc lời cảm ơn; phần còn lại họ lướt qua. Bảng dưới gợi ý từng dòng và cách viết tránh sáo.
| Dòng | Viết thế này | Tránh viết |
|---|---|---|
| Tiêu đề | "Chứng nhận khách hàng thân thiết" hoặc "Thành viên hạng [tên hạng]" | "Khách hàng VIP siêu cấp", chữ to kiểu quảng cáo |
| Tên khách | Họ tên đủ dấu, đúng cách khách tự giới thiệu; khách doanh nghiệp ghi tên đơn vị | Tên viết tắt, tên lấy từ tài khoản mạng xã hội |
| Mốc quan hệ | "Đồng hành cùng Tiệm A từ tháng [tháng] năm [năm]" | Không ghi mốc, hoặc ghi mốc đoán chừng |
| Lời cảm ơn | Một câu gắn với thói quen thật của khách: "cảm ơn chị đã tin chọn bánh của tiệm cho mọi buổi họp lớp" | "Cảm ơn quý khách đã luôn tin tưởng và ủng hộ" lặp lại cho mọi người |
| Quyền lợi | Một hai dòng, quyền lợi dùng được ngay, có thời hạn | Danh sách dài kèm dấu sao và chữ nhỏ |
| Người ký | Chủ cửa hàng hoặc người quản lý khách quen biết | Chữ ký in sẵn của người khách chưa từng gặp |
Câu cảm ơn gắn với thói quen thật là phần tốn công nhất nhưng đáng làm nhất. Muốn viết được, nhân viên phải ghi chú về khách trong sổ hoặc phần mềm bán hàng: khách hay mua gì, dịp nào, có điều gì đặc biệt. Nếu chưa có ghi chú, viết câu cảm ơn ngắn và chung một chút còn hơn bịa ra một thói quen không có thật.
Nói về quyền lợi sao cho không hứa quá
Quyền lợi là phần dễ làm hỏng không khí nhất. Khách đang vui vì được ghi nhận, đọc xuống thấy "giảm giá theo chính sách từng thời kỳ, không áp dụng cùng chương trình khác, cửa hàng có quyền thay đổi mà không cần báo trước" thì cảm giác được quý biến mất. Cách gọn hơn là chỉ ghi trên giấy một hai quyền lợi dễ hiểu và chắc chắn thực hiện được, kèm thời hạn, còn điều kiện chi tiết để ở một trang riêng hoặc trên mặt sau thẻ.
Những quyền lợi không gắn với tiền thường được khách nhớ lâu hơn: được giữ chỗ trước khi ra mẫu mới, được ưu tiên lịch hẹn cuối tuần, được dùng thử dịch vụ mới trước người khác, được mời dự buổi giới thiệu sản phẩm. Quyền lợi kiểu này cũng không làm cửa hàng phải tính lại giá vốn mỗi khi chương trình thay đổi.
Một nguyên tắc nữa: điều gì đã ghi trên giấy thì phải làm được ở mọi ca, mọi nhân viên. Nếu khách đưa giấy ra mà nhân viên mới không biết chương trình, trả lời "để em hỏi lại chủ", tờ giấy phản tác dụng. Trước khi trao giấy cho khách đầu tiên, phổ biến cho toàn bộ nhân viên đứng quầy và để một tờ hướng dẫn ngắn ở quầy thu ngân.
Nếu chương trình có thu thập thông tin như ngày sinh, số điện thoại, địa chỉ của khách để gửi quà, cần nói rõ với khách thông tin dùng vào việc gì và giữ ra sao. Thông tin khách hàng là dữ liệu cá nhân, việc thu thập và lưu giữ phải theo quy định hiện hành; khi chưa chắc, nên hỏi người làm pháp chế hoặc tra văn bản mới nhất.
Chia hạng thành viên cho công bằng
Hạng thành viên giúp khách thấy có cái để hướng tới, nhưng cũng dễ gây phật lòng nếu cách tính không rõ. Vài nguyên tắc khi đặt hạng:
- Ít hạng thôi. Hai đến ba hạng là đủ cho cửa hàng nhỏ. Năm, sáu hạng khiến cả nhân viên lẫn khách đều không nhớ nổi quyền lợi của từng hạng.
- Tiêu chí đếm được. Số lần mua, số năm gắn bó hoặc tổng giá trị mua trong một khoảng thời gian; công bố tiêu chí cho mọi khách, không xét theo cảm tình.
- Có thời hạn xét lại. Hạng có hiệu lực một năm rồi tính lại, ghi rõ trên giấy để khách không bất ngờ khi bị hạ hạng.
- Không hạ hạng đột ngột. Khi khách sắp rơi hạng, báo trước một khoảng và cho cơ hội giữ hạng.
- Tên hạng nhẹ nhàng. Tên gắn với chủ đề cửa hàng thường dễ thương hơn chuỗi kim loại quen thuộc, ví dụ tiệm trà đặt tên hạng theo tên các loại lá trà.
- Không công khai bảng xếp hạng khách. Khách ở hạng nào là chuyện riêng của khách; dán danh sách khách hạng cao ở cửa hàng là làm lộ thông tin và làm khách hạng thấp thấy bị so sánh.
Những lỗi làm khách thấy bị coi là số
Các lỗi dưới đây đều nhỏ, nhưng mỗi lỗi đủ để biến lời ghi nhận thành một thủ tục. Rà lại trước khi trao cho khách đầu tiên:
- Sai tên, sai dấu. Tên lấy từ phần mềm bán hàng thường không dấu hoặc là tên tài khoản. Hỏi lại khách hoặc kiểm hoá đơn có tên đầy đủ trước khi in.
- Gửi cùng một lời cho mọi người cùng lúc. Khách quen hay trò chuyện với nhau; hai người nhận cùng một câu cảm ơn giống hệt sẽ hiểu ngay đó là thư in hàng loạt.
- Trao cho người không còn là khách quen. Danh sách lấy từ dữ liệu cũ, khách đã chuyển đi hay đã ngừng mua cả năm. Lọc lại theo lần mua gần nhất trước khi làm.
- Kèm phiếu giảm giá có hạn quá ngắn. Khách nhận giấy hôm thứ Bảy, phiếu hết hạn hôm Chủ nhật. Cho thời hạn đủ để khách thật sự dùng được.
- Nhờ khách đánh giá ngay trong lúc trao. Lời cảm ơn kèm yêu cầu chấm sao làm khách thấy món quà có điều kiện.
- Không ai ký. Giấy chỉ có tên cửa hàng, không có tên người. Khách cảm ơn một người cụ thể dễ hơn cảm ơn một thương hiệu.
Một mẹo gọn: trước khi trao, đọc to tờ giấy như thể chính mình là khách nhận. Câu nào nghe như đọc từ kịch bản bán hàng thì sửa hoặc bỏ.
Sau khi trao: giữ cho tờ giấy còn ý nghĩa
Tờ chứng nhận chỉ là điểm bắt đầu. Nếu sau đó cửa hàng không có thêm hành động nào khác với khách, khách sẽ quên nó trong vài tuần. Việc đơn giản nhất là ghi ngày trao vào hồ sơ khách và đặt nhắc việc cho lần tiếp theo: một tin nhắn hỏi thăm sau ba tháng, một lời mời khi có hàng mới hợp sở thích của khách, một tấm thiệp vào đúng mốc năm sau.
Đo hiệu quả cũng không cần phức tạp. Sau sáu tháng, so số lần quay lại của nhóm khách đã nhận chứng nhận với chính họ trong sáu tháng trước đó. Nếu không thấy khác biệt, có thể quyền lợi chưa hấp dẫn, hoặc cách trao chưa đủ riêng. Đừng vội kết luận chương trình vô ích; thử đổi cách trao trước khi đổi quyền lợi.
Cuối cùng, cẩn thận với việc nhờ khách chụp ảnh tờ giấy đăng lên mạng để nhận thêm ưu đãi. Một số khách sẽ vui lòng, nhưng nhiều khách thấy ngại vì bị biến lời cảm ơn thành việc quảng cáo cho cửa hàng. Nếu muốn, chỉ gợi ý nhẹ và không gắn với quyền lợi.
Câu hỏi thường gặp
Chứng nhận khách hàng thân thiết nên in hay gửi bản điện tử?
Với khách đến cửa hàng thường xuyên, bản in trao tận tay tạo ấn tượng hơn. Với khách ở xa hoặc khách trẻ quen dùng điện thoại, bản điện tử kèm tin nhắn riêng là đủ. Nhiều cửa hàng làm cả hai: gửi bản điện tử báo tin, rồi trao bản in khi khách ghé lần sau.
Có nên ghi số tiền khách đã mua lên giấy chứng nhận không?
Không nên. Số tiền mua là thông tin riêng của khách, ghi lên giấy có thể khiến khách ngại khi trưng bày hoặc khi người khác nhìn thấy. Thay bằng mốc thời gian gắn bó hoặc tên hạng thành viên, vừa đủ ghi nhận vừa giữ được sự kín đáo.
Khách bị hạ hạng thì có phải thu lại giấy chứng nhận cũ không?
Không cần thu lại nếu giấy đã ghi rõ thời hạn hiệu lực của hạng. Khi hết hạn, giấy tự mất tác dụng về quyền lợi nhưng vẫn là kỷ niệm của khách. Nên báo trước cho khách khi sắp hết hạn và nói cách giữ hạng, thay vì để khách tự phát hiện ở quầy thu ngân.
Cửa hàng nhỏ có cần chương trình khách hàng thân thiết bài bản không?
Không nhất thiết. Một cửa hàng nhỏ có thể chỉ cần ghi chú về khách quen và gửi thiệp cảm ơn vào đúng mốc một năm. Chương trình nhiều hạng chỉ đáng làm khi số khách quen đủ lớn để chủ cửa hàng không còn nhớ được từng người.
Thu ngày sinh của khách để gửi quà có cần xin phép không?
Nên hỏi ý khách và nói rõ thông tin dùng để gửi lời chúc, quà sinh nhật. Thông tin khách hàng là dữ liệu cá nhân nên việc thu thập, lưu giữ cần theo quy định hiện hành; cửa hàng chỉ nên giữ những thông tin thật sự dùng tới và để ở chỗ chỉ người phụ trách xem được.
Nhân viên mới không biết chương trình thì xử lý sao?
Trước khi phát giấy cho khách, phổ biến chương trình cho mọi người đứng quầy và để tờ hướng dẫn ngắn ở chỗ thu ngân. Khi tuyển nhân viên mới, đưa chương trình khách thân thiết vào buổi hướng dẫn đầu tiên. Khách đưa giấy ra mà không ai biết là cách nhanh nhất làm hỏng thiện cảm.