Có ba phong cách giấy chứng nhận hay gặp. Trang trọng: viền kép hoặc hoa văn, chữ có chân, màu trầm với điểm vàng, bố cục đối xứng; hợp với khoá học dài, chứng nhận thành viên lâu năm, giấy cần lưu nhiều năm. Hiện đại: dải màu, chữ không chân, căn trái, mảng khối rõ; hợp với doanh nghiệp, hội thảo, khoá kỹ năng. Tối giản: gần như chỉ có chữ và khoảng trắng; hợp với workshop, bản điện tử, đơn vị muốn trông tinh gọn. Chọn phong cách theo tính chất của việc được ghi nhận và hình ảnh đơn vị, không theo sở thích của người thiết kế.
Bài này mô tả dấu hiệu nhận ra từng phong cách, ưu nhược khi in và khi dùng bản điện tử, những lỗi thường gặp khi pha trộn, và một vài câu hỏi để chốt phong cách cho đơn vị.
Phong cách trang trọng: dấu hiệu và chỗ dùng
Dấu hiệu nhận ra. Bố cục đối xứng, mọi dòng căn giữa. Viền kép hoặc viền hoa văn liên tục, đôi khi có hoạ tiết vân mảnh. Chữ có chân cho tiêu đề và tên người nhận, thường viết hoa giãn chữ. Màu trầm như xanh đen, đỏ đô, nâu, kèm điểm vàng đồng hoặc ánh kim. Có thể có hình chìm logo phía sau.
Hợp với. Giấy chứng nhận hoàn thành khoá học dài nhiều tháng, chứng nhận thực tập, chứng nhận thành viên lâu năm, chứng nhận đạt giải ở cuộc thi có tầm vóc, giấy ghi công nhân viên gắn bó nhiều năm. Nói chung là những dịp mà người nhận sẽ giữ tờ giấy lâu và đơn vị muốn tỏ sự trân trọng.
Điểm cần cẩn thận. Dễ quá tay, chồng hoa văn, ruy băng, huy chương lên nhau. Màu vàng in văn phòng không ra ánh kim, nên nếu muốn đúng vẻ trang trọng cần in nhũ hoặc ép kim ở nơi in chuyên nghiệp. Phong cách này cũng kén giấy: in trên giấy mỏng bóng sẽ mất vẻ sang.
Một mẫu gợi ý. Nền ngà, viền kép xanh đen, bốn góc hoạ tiết lá nhỏ, logo giữa phía trên, tiêu đề chữ có chân viết hoa giãn rộng, tên người nhận chữ có chân nghiêng cỡ lớn, đường kẻ vàng đồng mảnh dưới tên, hai người ký chia hai cột.
Phong cách hiện đại: dấu hiệu và chỗ dùng
Dấu hiệu nhận ra. Bố cục thường lệch, căn trái, có một dải màu hoặc mảng hình khối lớn ở một cạnh. Chữ không chân, phân cấp bằng độ đậm và cỡ chữ. Màu lấy từ nhận diện của đơn vị, có thể tươi hơn phong cách trang trọng. Ít hoặc không có viền, không có hoa văn cổ điển.
Hợp với. Doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp trẻ, khoá học kỹ năng, hội thảo chuyên ngành, chương trình đào tạo nội bộ, sự kiện cộng đồng của người trẻ, giải chạy phong trào. Phong cách này cũng hợp khi giấy chứng nhận đi cùng các ấn phẩm khác của chương trình có cùng nhận diện.
Điểm cần cẩn thận. Bố cục lệch khó cân hơn đối xứng; làm vội dễ trông như trang bìa báo cáo hoặc một tấm thiệp mời. Dải màu đậm tốn mực và in máy văn phòng dễ có vệt. Khi đơn vị đổi nhận diện, phong cách hiện đại cũng phải đổi theo, nên giấy các năm có thể trông rất khác nhau.
Một mẫu gợi ý. Nền trắng, dải màu xanh dương chiếm một phần năm bên trái với logo trắng, phần chữ căn trái thẳng một cột: dòng nhỏ “Giấy chứng nhận”, tên người nhận chữ không chân rất đậm, câu chính và chi tiết bên dưới, chữ ký góc dưới bên phải, mã tra cứu nhỏ cạnh chữ ký.
Phong cách tối giản: dấu hiệu và chỗ dùng
Dấu hiệu nhận ra. Rất ít thành phần: tên đơn vị, tiêu đề, tên người nhận, câu chính, chữ ký. Khoảng trắng chiếm phần lớn tờ giấy. Một màu, đôi khi chỉ đen trên nền trắng hoặc ngà. Có thể có một đường kẻ mảnh duy nhất. Toàn bộ vẻ đẹp nằm ở chọn chữ, căn chỉnh và tỷ lệ.
Hợp với. Workshop, buổi chia sẻ chuyên môn, chương trình do đơn vị thiết kế, kiến trúc, nghệ thuật tổ chức, bản điện tử gửi qua thư, giấy chứng nhận hoàn thành khoá học trực tuyến. Tối giản cũng hợp khi đơn vị cấp rất nhiều loại giấy và muốn một khung chung dễ áp dụng.
Điểm cần cẩn thận. Tối giản không phải là làm ít công. Khi không có trang trí che đi, mọi lệch lạc về căn lề, khoảng cách, chọn chữ đều lộ ra. In trên giấy văn phòng mỏng, tờ giấy tối giản dễ trông như văn bản thường; nên đi cùng giấy dày, giấy có vân hoặc một chi tiết hoàn thiện như dập nổi logo.
Một mẫu gợi ý. Giấy ngà dày, không viền, logo nhỏ màu đen góc trên trái, tiêu đề chữ không chân mảnh viết hoa giãn rộng, tên người nhận chữ có chân cỡ lớn ở chính giữa, một đường kẻ mảnh dưới tên, câu chính một dòng, chữ ký và ngày cấp thẳng hàng ở dưới.
So sánh ba phong cách theo cách dùng
Bảng dưới đặt ba phong cách cạnh nhau theo những yếu tố thực tế ảnh hưởng tới việc làm và việc dùng tờ giấy.
| Yếu tố | Trang trọng | Hiện đại | Tối giản |
|---|---|---|---|
| Cảm giác chung | Trân trọng, lâu bền | Năng động, chuyên nghiệp | Tinh gọn, tự tin |
| Độ khó tự làm | Trung bình, dễ quá tay | Khá khó, cần lưới tốt | Khó, lộ mọi lỗi căn chỉnh |
| Phụ thuộc chất lượng in | Cao, nhất là phần vàng | Trung bình | Cao về giấy, thấp về mực |
| Bản điện tử | Ổn, hơi nặng chi tiết | Tốt | Rất tốt |
| Đổi theo thời gian | Ít lỗi thời | Dễ lỗi thời theo xu hướng | Ít lỗi thời |
| Đóng khung treo tường | Rất hợp | Hợp | Hợp nếu giấy tốt |
Bảng cho thấy không có phong cách nào thắng ở mọi mặt. Trang trọng bền theo thời gian nhưng đòi hỏi in tốt; hiện đại hợp bản điện tử nhưng dễ cũ theo xu hướng; tối giản ít lỗi thời nhưng khó làm cho đẹp nếu người làm chưa quen căn chỉnh.
Nếu đơn vị vừa in vừa gửi bản điện tử, có thể chọn phong cách trang trọng nhẹ tay hoặc tối giản có viền mảnh, vì hai kiểu này hiển thị ổn trên màn hình mà vẫn đẹp khi đóng khung. Phong cách hiện đại với dải màu lớn đẹp trên màn hình nhưng khi in văn phòng thường lộ vệt mực ở mảng màu đậm.
Phong cách theo từng loại đơn vị
Trung tâm ngoại ngữ, tin học, kỹ năng có học viên đa phần là người trẻ thường hợp phong cách hiện đại hoặc tối giản, vì học viên hay chụp giấy đăng lên mạng hoặc đưa vào hồ sơ trực tuyến. Trung tâm đào tạo nghề có học viên dùng giấy để xin việc ở cơ sở sản xuất lại thường thích phong cách trang trọng, vì trông giống giấy tờ chính thức hơn trong mắt nhà tuyển dụng.
Câu lạc bộ thể thao, nhóm chạy bộ, đạp xe hợp phong cách hiện đại với màu của câu lạc bộ. Hội nhóm nghề nghiệp, hiệp hội có thành viên lớn tuổi hợp phong cách trang trọng. Nhóm thiện nguyện thường chọn hiện đại nhẹ nhàng hoặc tối giản ấm áp, tránh vẻ quá hành chính.
Doanh nghiệp nên đi theo bộ nhận diện sẵn có. Doanh nghiệp có nhận diện truyền thống, logo cổ điển, thì giấy trang trọng; doanh nghiệp công nghệ, bán lẻ trẻ trung thì hiện đại hoặc tối giản. Giấy chứng nhận đại lý, đối tác của bất kỳ doanh nghiệp nào cũng nên nghiêng về trang trọng, vì nó được treo tại cửa hàng của đối tác và đại diện cho uy tín hai bên.
Các ví dụ trên chỉ là xu hướng hay gặp. Một trung tâm kỹ năng vẫn có thể chọn phong cách trang trọng nếu muốn tạo sự khác biệt, miễn là giữ nhất quán qua mọi đợt cấp.
Lỗi hay gặp khi pha trộn phong cách
Pha trộn không sai, nhưng pha không chủ ý thì tờ giấy trông lạc điệu. Lỗi phổ biến nhất là lấy một mẫu hiện đại có dải màu và chữ không chân, rồi thêm viền hoa văn cổ điển và chữ viết tay bay bướm cho “sang hơn”. Kết quả là ba phong cách trên một tờ, không cái nào ra cái nào.
Lỗi thứ hai là dùng chữ trang trọng nhưng bố cục lệch kiểu hiện đại, hoặc dùng bố cục đối xứng cổ điển nhưng màu sắc rực rỡ kiểu sự kiện thể thao. Người xem có thể không gọi tên được vấn đề, nhưng sẽ thấy tờ giấy có gì đó không ổn.
Lỗi thứ ba là tối giản nửa vời: bỏ viền, bỏ hoa văn, nhưng vẫn giữ bốn kiểu chữ, ba màu và một hình nền đậm. Tối giản đòi hỏi bớt đến cùng, không phải bớt ngẫu nhiên vài thứ.
Nếu muốn pha, chọn một phong cách làm gốc và chỉ mượn một yếu tố từ phong cách khác. Ví dụ gốc tối giản, mượn một đường viền kép mảnh từ phong cách trang trọng; hay gốc hiện đại, mượn chữ có chân cho tên người nhận. Một yếu tố mượn thì có chủ ý, ba yếu tố mượn thì thành lộn xộn.
Chốt phong cách cho đơn vị trong năm câu hỏi
Phong cách giấy chứng nhận nên ổn định qua nhiều năm, nên đáng bỏ thời gian chọn một lần cho kỹ. Năm câu hỏi dưới đây giúp các bên trong đơn vị đi tới cùng một kết luận.
- Đơn vị muốn người nhận cảm thấy gì khi cầm tờ giấy: được trân trọng, được chào đón vào một cộng đồng năng động, hay được ghi nhận một cách nhẹ nhàng?
- Nhận diện hiện có của đơn vị như logo, màu, ấn phẩm khác đang theo phong cách nào? Giấy chứng nhận nên cùng nhịp với chúng.
- Giấy chủ yếu được in và đóng khung hay chủ yếu gửi bản điện tử?
- Ai sẽ làm giấy trong những năm tới, người đó có đủ kỹ năng để giữ phong cách đã chọn không bị xuống cấp?
- Đơn vị có cấp nhiều loại giấy không? Nếu có, phong cách chọn phải đủ linh hoạt để làm ra nhiều biến thể cùng một nhà.
Sau khi chốt, ghi phong cách vào một trang hướng dẫn ngắn: dùng kiểu chữ nào, màu nào, viền thế nào, cái gì không được thêm. Trang hướng dẫn này quan trọng hơn bản thân mẫu, vì nó giữ cho các đợt sau không trôi dần về một phong cách khác.
Câu hỏi thường gặp
Giấy chứng nhận khoá học nên theo phong cách nào?
Khoá học dài, có kiểm tra cuối khoá và người học muốn lưu lâu thường hợp phong cách trang trọng. Khoá kỹ năng ngắn, khoá học của doanh nghiệp hợp phong cách hiện đại. Khoá học trực tuyến cấp bản điện tử hợp phong cách tối giản vì hiển thị gọn trên màn hình.
Phong cách tối giản có làm giấy chứng nhận trông sơ sài không?
Có thể, nếu in trên giấy mỏng và căn chỉnh không kỹ. Tối giản đẹp khi chữ được chọn cẩn thận, khoảng cách chính xác và giấy tốt. Nên đi kèm giấy dày, giấy có vân hoặc một chi tiết hoàn thiện như dập nổi logo để tờ giấy không giống văn bản thường.
Có nên đổi phong cách giấy chứng nhận mỗi năm cho mới không?
Không nên đổi thường xuyên. Giấy chứng nhận là thứ người nhận giữ lâu và đem so với giấy của người khác cùng chương trình. Đổi phong cách mỗi năm làm giấy trông thiếu nhất quán và dễ sinh nghi ngờ. Nếu cần làm mới, chỉ điều chỉnh nhỏ trong cùng phong cách.
Pha trộn phong cách trang trọng và hiện đại có được không?
Được nếu có chủ ý: chọn một phong cách làm gốc và chỉ mượn một yếu tố từ phong cách kia, ví dụ bố cục hiện đại nhưng tên người nhận dùng chữ có chân. Mượn nhiều yếu tố cùng lúc thường làm tờ giấy lạc điệu.
Đơn vị nhỏ không có người thiết kế nên chọn phong cách nào?
Phong cách trang trọng đơn giản với bố cục đối xứng là dễ làm và ít sai nhất: viền kép mảnh, chữ có chân cho tiêu đề và tên, chữ không chân cho phần còn lại, một màu chính. Phong cách hiện đại và tối giản cần kỹ năng căn chỉnh tốt hơn.
Phong cách giấy chứng nhận có cần khớp với logo và ấn phẩm khác không?
Nên khớp. Khi giấy chứng nhận, thư cảm ơn, phong bì và ấn phẩm của chương trình cùng một phong cách, người nhận cảm nhận đơn vị chuyên nghiệp và dễ nhận ra giấy của đơn vị. Một tờ giấy lệch hẳn phong cách so với mọi thứ khác dễ bị nghi là giấy làm ngoài.